Nghi phạm bị bắt giữ liên quan đến vụ trộm trang sức hoàng gia tại bảo tàng Louvre ở Paris
Bài viết của SAMUEL PETREQUIN và NICOLAS GARRIGA
Cập nhật 8:04 AM PDT, ngày 26 tháng 10 năm 2025
PARIS (AP) — Các nghi phạm đã bị bắt giữ liên quan đến vụ trộm trang sức hoàng gia tại bảo tàng Louvre ở Paris, công tố viên Paris cho biết hôm Chủ nhật, một tuần sau vụ trộm gây chấn động thế giới.
Công tố viên cho biết các điều tra viên đã bắt giữ các nghi phạm vào tối thứ Bảy, và cho biết thêm rằng một trong những người bị bắt giữ đang chuẩn bị rời khỏi đất nước từ sân bay Charles de Gaulle ở Paris.
Truyền thông Pháp BFM TV và báo Le Parisien trước đó đưa tin rằng hai nghi phạm đã bị bắt giữ. Công tố viên Paris Laure Beccuau không xác nhận số lượng người bị bắt giữ và không cho biết liệu có bất kỳ đồ trang sức nào đã được thu hồi hay không.
Những tên trộm chỉ mất chưa đến tám phút vào sáng Chủ nhật tuần trước để đánh cắp những món trang sức trị giá 88 triệu euro (102 triệu đô la) từ bảo tàng được nhiều người đến thăm nhất thế giới. Các quan chức Pháp mô tả cách những kẻ đột nhập đã sử dụng thang nâng để leo lên mặt tiền của bảo tàng Louvre, phá cửa sổ, đập vỡ các tủ trưng bày và bỏ trốn. Giám đốc bảo tàng gọi vụ việc là một “thất bại khủng khiếp”.
Bà Beccuau cho biết các điều tra viên từ một đơn vị cảnh sát đặc biệt phụ trách các vụ cướp có vũ trang, trộm cắp nghiêm trọng và trộm cắp tác phẩm nghệ thuật đã thực hiện vụ bắt giữ. Trong tuyên bố của mình, bà bày tỏ sự tiếc nuối về việc thông tin bị rò rỉ sớm, nói rằng điều đó có thể cản trở công việc của hơn 100 điều tra viên “đang được huy động để thu hồi những món trang sức bị đánh cắp và bắt giữ tất cả những kẻ gây án”. Bà Beccuau cho biết thêm chi tiết sẽ được công bố sau khi thời hạn tạm giam các nghi phạm kết thúc.
Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nunez đã ca ngợi “các điều tra viên đã làm việc không mệt mỏi, đúng như tôi đã yêu cầu họ, và những người luôn nhận được sự tin tưởng hoàn toàn của tôi”.
Bảo tàng Louvre đã mở cửa trở lại vào đầu tuần này sau một trong những vụ trộm bảo tàng nổi tiếng nhất thế kỷ đã gây chấn động thế giới bởi sự táo bạo và quy mô của nó.
Những tên trộm đã lẻn vào và ra khỏi bảo tàng, lấy đi một số viên ngọc quý của hoàng gia Pháp — một tổn thất văn hóa mà một số người so sánh với vụ cháy nhà thờ Đức Bà năm 2019.
Những tên trộm đã tẩu thoát với tổng cộng tám vật phẩm, bao gồm một chiếc vương miện bằng ngọc bích, một chiếc vòng cổ và một chiếc bông tai đơn lẻ từ một bộ trang sức gắn liền với các nữ hoàng thế kỷ 19 Marie-Amélie và Hortense.
Chúng cũng lấy đi một chiếc vòng cổ và bông tai bằng ngọc lục bảo gắn liền với Hoàng hậu Marie-Louise, người vợ thứ hai của Napoleon Bonaparte, cũng như một chiếc trâm cài thánh tích. Chiếc vương miện kim cương của Hoàng hậu Eugénie và chiếc trâm cài hình nơ lớn của bà — một bộ trang sức hoàng gia với tay nghề thủ công hiếm có — cũng nằm trong số những vật bị đánh cắp.
Một vật phẩm — chiếc vương miện hoàng gia gắn ngọc lục bảo của Eugénie với hơn 1.300 viên kim cương — sau đó được tìm thấy bên ngoài bảo tàng, bị hư hại nhưng có thể sửa chữa được.
Thông tin về vụ bắt giữ đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ du khách và người qua đường tại bảo tàng Louvre vào Chủ nhật. “Điều này rất quan trọng đối với di sản của chúng ta. Một tuần sau, cảm giác hơi muộn một chút, chúng tôi tự hỏi làm thế nào điều này lại có thể xảy ra – nhưng điều quan trọng là những kẻ này đã bị bắt”, Freddy Jacquemet nói. “Tôi nghĩ điều quan trọng nhất bây giờ là liệu họ có thể thu hồi lại được những viên ngọc quý hay không”, Diana Ramirez nói thêm. “Đó mới là điều thực sự quan trọng.”
Petrequin đưa tin từ London. SAMUEL PETREQUIN Petrequin đã đưa tin về thể thao và tin tức chung cho The Associated Press.
Ai cần cuốn Kỷ yếu hội thảo Chúa Nguyễn và Vương triều Nguyễn, do UBND tỉnh Thanh Hóa và Hội KHLS Việt Nam đồng tổ chức vào tháng 10 năm 2008, để có thêm sử liệu phản bác đám “bò đỏ được trả lương” (paid redbull) và “bò đỏ na-chồ” (natural redbull) về vai trò của nhà Nguyễn / vua Gia Long / Lê Văn Duyệt… thì vào link này, vô tư tải xuống để đọc hay lưu trữ mà dùng dần: https://drive.google.com/…/10F…
Hình bìa kỷ yếu Hội thảo về Chúa Nguyễn và Vương triều Nguyễn 2008
***
Nếu bạn không tải được tài liệu theo đường link trên, mời bạn đọc trực tiếp hoặc tải file pdf theo đường link dưới đây, bạn có thể đưa ra dịch vụ photocopy in đóng thành sách (bìa copy hình trên) để đọc dần:
Bảo tàng Louvre ở Paris. Kiran Ridley/Getty Images
• Tổng cộng, vụ cướp trắng trợn giữa ban ngày hôm qua tại bảo tàng Louvre ở Paris chỉ diễn ra trong vòng bảy phút.
• Các món đồ bị đánh cắp bao gồm vương miện, vòng cổ và hoa tai lấp lánh của hoàng gia. Hãy xem chúng trông như thế nào.
Chỉ trong 7 phút trắng trợn, bọn trộm đã cuỗm đi những món trang sức “vô giá” từ bảo tàng Louvre
Bọn cướp đã sử dụng thang điện di động để đột nhập vào khu vực tầng hai của bảo tàng Paris, nơi lưu giữ những món trang sức của hoàng gia Pháp.
Cảnh sát bên ngoài Bảo tàng Louvre hôm Chủ nhật.
Bài viết của Catherine Porter và Aurelien Breeden
Catherine Porter và Aurelien Breeden đưa tin từ Paris.
Đăng Chủ nhật 19 tháng 10 năm 2025 – Cập nhật Thứ Hai ngày 20 tháng 10 năm 2025
Cánh cửa của bảo tàng lớn nhất thế giới vừa mở cửa cho công chúng vào xem được 30 phút thì hai tên trộm được thang máy nhấc bổng lên ban công tầng hai ở phía nam tòa nhà.
Chúng che mặt, cưỡi một chiếc monte-meubles, một loại thang điện gắn trên xe tải, thường thấy trên đường phố Paris, nơi nó được sử dụng để vận chuyển đồ đạc cồng kềnh qua cửa sổ các căn hộ.
Khi đến nơi, chúng dùng máy mài để đập vỡ cửa sổ, phá hệ thống báo động an ninh, và đột nhập vào Galerie d’Apollon dát vàng của Bảo tàng Louvre, nơi lưu giữ bộ sưu tập trang sức hoàng gia và kim cương quý giá được xếp thành hàng loạt tủ.
Tại đây, chúng đập vỡ hai chiếc tủ, phá thêm chuông báo động và lấy cắp tám món đồ quý giá, bao gồm một sợi dây chuyền sapphire hoàng gia, một sợi dây chuyền ngọc lục bảo hoàng gia và đôi hoa tai cùng màu, cùng một chiếc vương miện mà Hoàng hậu Eugénie, vợ của Napoleon III, vị vua nước Pháp thế kỷ 19, đeo.
Bọn trộm đi xuống cầu thang, xuống con đường ven sông Seine và tẩu thoát cùng hai thành viên trong nhóm đang chờ sẵn trên xe máy.
Tổng cộng, vụ trộm chỉ mất không quá bảy phút.
Đây là vụ trộm trắng trợn nhất — và có thể là tốn kém nhất — từng được dàn dựng tại Bảo tàng Louvre, nơi lưu giữ những bộ sưu tập nghệ thuật quý giá nhất đất nước. Các chính trị gia Pháp đã công khai thương tiếc trước mất mát này và chỉ trích những kẻ mà họ cho là có trách nhiệm, lớn tiếng yêu cầu được biết làm thế nào một chuyện như vậy lại có thể xảy ra tại bảo tàng nổi tiếng nhất thế giới vào lúc 9:30 sáng Chủ nhật 19 tháng 10 năm 2025.
Catherine Porter là phóng viên quốc tế của tờ The Times, chuyên đưa tin về Pháp. Cô hiện đang sống tại Paris.
Aurelien Breeden là phóng viên của tờ The Times tại Paris, chuyên đưa tin về Pháp.
Xem những gì đã bị lấy đi trong vụ cướp bảo tàng Louvre Các món đồ bị đánh cắp bao gồm vương miện, vòng cổ và hoa tai lấp lánh của hoàng gia.
Mở hộp thoại tại mục 2/3Mở hộp thoại tại mục 3/3Vincent Isore/IP3, qua Zuma Press; Imago, qua Zuma Press; Stephane De Sakutin/AFP — Getty Images
Bài viết của Alex Marshall
Chủ nhật 19 tháng 10 năm 2025
Trong một vụ đột kích táo bạo vào Chủ nhật, những tên trộm đã đánh cắp tám món trang sức mà các quan chức mô tả là có giá trị “vô giá” từ Bảo tàng Louvre ở Paris.
Băng nhóm này đã nhắm vào Phòng trưng bày Apollo của Bảo tàng Louvre, nơi lưu giữ bộ sưu tập trang sức vương miện lịch sử của Pháp.
Bọn trộm cũng đã cố gắng đánh cắp vương miện của Hoàng hậu Eugénie, vợ của Napoleon III, với tám con đại bàng vàng, 1.354 viên kim cương, 1.136 viên kim cương cắt hoa hồng và 56 viên ngọc lục bảo, nhưng chúng đã bỏ lại sau khi lính canh ngăn chặn vụ đột kích.
Alex Marshall là phóng viên của tờ Times chuyên đưa tin về văn hóa châu Âu. Anh hiện đang làm việc tại London.
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh – Học viện Chính trị khu vực II
19:20, ngày 11-09-2025 Tạp chí Cộng sản
TCCS – Tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt là hiện tượng văn hóa – tín ngưỡng tiêu biểu của khu vực Nam Bộ, hình thành từ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và gắn liền với nhân vật lịch sử kiệt xuất của triều Nguyễn. Qua thời gian, tín ngưỡng này dần trở thành một thiết chế văn hóa dân gian bền vững, góp phần lưu giữ ký ức cộng đồng, củng cố bản sắc đô thị và nuôi dưỡng niềm tự hào vùng đất phương Nam.
Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu và động lực của phát triển bền vững. Nghị quyết số 33-NQ/TW (năm 2014) nhấn mạnh yêu cầu xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng đòi hỏi của công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế(1). Chiến lược Phát triển văn hóa đến năm 2030 cũng xác định: Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, trong đó có di sản văn hóa phi vật thể, là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao đời sống tinh thần nhân dân và thúc đẩy phát triển bền vững(2).
Từ chỗ khởi đầu như một hình thức tưởng niệm danh thần triều Nguyễn, tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt ở Nam Bộ đã phát triển thành một thiết chế văn hóa dân gian bền vững, góp phần lưu giữ ký ức cộng đồng, củng cố bản sắc đô thị và nuôi dưỡng tinh thần gắn kết xã hội. Trung tâm của hệ thống tín ngưỡng là Lăng Lê Văn Duyệt, công trình kiến trúc tiêu biểu dung hòa nhiều yếu tố văn hóa. Đồng thời, Lăng cũng là nơi hằng năm diễn ra các nghi thức tế lễ Tiểu cung đình triều Nguyễn, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt – di sản văn hóa đặc trưng của Nam Bộ
Nguồn gốc, không gian thờ tự và nghi lễ
Tả quân Lê Văn Duyệt (1764 – 1832) là một công thần triều Nguyễn, nổi bật trong công cuộc bảo vệ và phát triển vùng đất phương Nam. Trong hai lần giữ chức Tổng trấn thành Gia Định (1812 – 1815, 1820 – 1832), ông đã để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử: củng cố hệ thống hành chính, phát triển kinh tế, xây dựng hạ tầng thủy lợi và tổ chức lực lượng phòng thủ biên giới Tây Nam. Mặc dù từng bị liên lụy trong vụ án Lê Văn Khôi, nhưng ký ức cộng đồng đã “tẩy rửa” oan khuất đó, ghi nhớ ông như một vị quan “tận trung, thương dân, chính trực, liêm khiết”.
Ngay sau khi qua đời, nhân dân lập miếu thờ tại nơi an táng ông, nay gọi là Lăng Lê Văn Duyệt (phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh). Công trình này khởi dựng từ năm 1835, nhiều lần trùng tu và mở rộng trong các thế kỷ XIX – XX(3). Không gian kiến trúc Lăng Lê Văn Duyệt phản ánh sự dung hòa đa dạng văn hóa: kiểu thức cung đình Huế (kiến trúc “trùng thềm, điệp ốc”), kết hợp với đình làng Việt (lối nhà tứ trụ, võ ca), cùng các chi tiết trang trí Hoa (nghệ thuật khảm sánh, sứ chạm khắc rồng, lân, hoa văn) và ảnh hưởng phương Tây (vật liệu, trang trí bằng gốm tráng men xanh). Sự giao thoa này tạo nên một tổng thể kiến trúc vừa uy nghiêm, vừa gần gũi, vừa dân dã, thể hiện tính cởi mở và tiếp biến văn hóa đặc trưng của vùng Nam Bộ. Năm 1988, Bộ Văn hóa – Thông tin đã xếp hạng Lăng Lê Văn Duyệt là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Đây là trung tâm lớn nhất, tiêu biểu nhất trong hệ thống thờ tự Tả quân. Ngoài ra, nhiều cơ sở thờ tự khác vẫn tồn tại và hoạt động ở Nam Bộ: đình Tú Tề, đình Mỹ Đức, miếu Hội, đình Lê Văn Duyệt (An Giang); đình Long Hưng (Đồng Tháp); miếu Thành hoàng Bổn cảnh (Thành phố Hồ Chí Minh)…
Nghi thức dâng cúng Đức Tả quân Lê Văn Duyệt_Ảnh: tienphong.vn
Trong hệ thống thực hành tín ngưỡng, lễ giỗ Tả quân (29-7 – 2-8 Âm lịch) tại Lăng Lê Văn Duyệt là nghi lễ quan trọng, được thực hiện theo nghi thức tế lễ Tiểu cung đình triều Nguyễn. Đây là nghi thức được cử hành theo phong cách hoàng cung dành cho các vị khai quốc công thần. Ngoài lễ chính, tín ngưỡng còn duy trì nhiều nghi lễ định kỳ khác: lễ Khai hạ – Cầu an, Tết Thanh Minh, Tết Trung Thu, lễ Tết Đoan Ngọ…, các hoạt động dân gian, như hát bội, xin xăm. Trong đó, hát bội vốn là loại hình sân khấu truyền thống từng gắn bó với cung đình và đình làng được bảo lưu mạnh mẽ qua thực hành tại Lăng.
Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, Lăng Lê Văn Duyệt là một trong số ít không gian còn duy trì hát bội thường niên tại Thành phố Hồ Chí Minh, góp phần bảo tồn nghệ thuật truyền thống trong đời sống đương đại. Trong lễ hội tại Lăng Lê Văn Duyệt, hát bội không chỉ trình diễn các tuồng tích quen thuộc mà còn có phần ca ngợi công đức Tả quân Lê Văn Duyệt. Đây được xem như một “lễ vật tinh thần” dâng cúng ông, bởi “sinh thời ông là người mê hát bội và cũng là một trong những người đầu tiên mang hát bội đến Nam Bộ”(4).
Điểm đáng chú ý là tính đa dạng và thích ứng của tín ngưỡng này. Ở một số địa phương, lễ giỗ được tổ chức theo nghi thức thờ Thành hoàng (như đình Lê Văn Duyệt ở An Giang), nơi khác lại thực hiện theo phong tục thờ tổ tiên (như đình Long Hưng ở Tiền Giang). Sự linh hoạt trong nghi thức giúp tín ngưỡng Tả quân có sức sống bền bỉ, thích ứng với các biến đổi xã hội mà không làm mất đi bản chất cốt lõi.
Đặc điểm và giá trị
Tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt trở thành một hiện tượng văn hóa – tín ngưỡng tiêu biểu, mang nhiều giá trị đa chiều. Thứ nhất, giá trị lịch sử. Đây là minh chứng cho tiến trình khai phá và định hình vùng đất Nam Bộ trong thế kỷ XIX. Việc tôn thờ một công thần triều Nguyễn cho thấy sự gắn kết giữa lịch sử quốc gia và ký ức địa phương. Các di tích, truyền thuyết và nghi lễ gắn với Tả quân đã duy trì ký ức tập thể suốt gần 200 năm, trở thành một dạng “ký ức văn hóa” (cultural memory)(5). Thứ hai, giá trị đạo đức. Hình tượng Tả quân trung nghĩa, liêm chính, tận tụy vì dân được tái hiện qua văn bia, sử sách, truyền thuyết và nghi lễ. Qua thời gian, hình tượng này trở thành chuẩn mực ứng xử cộng đồng, góp phần củng cố hệ giá trị đạo đức của người Nam Bộ: trọng nghĩa khí, đề cao liêm chính, gắn bó với cộng đồng. Trong bối cảnh xã hội đương đại, tín ngưỡng này vẫn tiếp tục lan tỏa vai trò giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ thông qua hoạt động lễ hội và truyền thông văn hóa. Thứ ba, giá trị cộng đồng. Tín ngưỡng vận hành như một “hạt nhân xã hội”, nơi cộng đồng gặp gỡ, cùng tham gia nghi lễ, chia sẻ niềm tin và ký ức tập thể. Sự kiện lễ giỗ Tả quân không chỉ là ngày hội tâm linh mà còn là dịp để các nhóm tộc người, các thế hệ gặp gỡ, giao lưu, củng cố lòng tin và hợp tác xã hội. Điều này có thể lý giải dưới góc độ “vốn xã hội” (social capital)(6), khi tín ngưỡng trở thành môi trường nuôi dưỡng liên kết xã hội, góp phần duy trì sự cố kết cộng đồng trong đời sống đô thị đa tộc người. Thứ tư, giá trị văn hóa – nghệ thuật. Không gian Lăng Lê Văn Duyệt kết hợp yếu tố kiến trúc Việt – Hoa – Âu, trong khi các hoạt động như hát bội, đờn ca tài tử, xin xăm, múa lân vừa bảo tồn nghệ thuật, vừa tạo sức hút văn hóa – du lịch. Từ góc nhìn của Bourdieu (1986), đây là dạng “vốn văn hóa khách thể hóa” (objectified cultural capital)(7) – những giá trị văn hóa hữu hình (di tích, nghi lễ, biểu tượng) được cộng đồng đầu tư, tích lũy và chuyển hóa thành sức mạnh tinh thần và cả lợi ích kinh tế. Ở cấp độ khác, sự công nhận Lăng là di tích quốc gia thể hiện “vốn văn hóa thể chế hóa” (objectified cultural capital), khi giá trị văn hóa được hợp thức hóa trong hệ thống chính sách. Thứ năm, giá trị phát triển. Throsby (2010) nhấn mạnh, văn hóa có thể được coi như một loại “vốn kinh tế” (cultural capital), có khả năng tạo ra giá trị bền vững khi gắn với du lịch, sáng tạo và giáo dục(8). Trường hợp tín ngưỡng Tả quân minh chứng rõ nét: các nghi lễ, lễ hội không chỉ giữ ký ức văn hóa mà còn tạo sinh kế qua du lịch, dịch vụ, sản phẩm văn hóa, góp phần cho phát triển kinh tế địa phương. Ngoài ra, tín ngưỡng Tả quân còn tính đặc thù đô thị. So với các tín ngưỡng thờ nhân vật lịch sử khác, tín ngưỡng Tả quân mang sắc thái khác biệt. Nếu tín ngưỡng Nguyễn Trung Trực ở Tây Nam Bộ khẳng định tinh thần kháng Pháp và bản sắc nông thôn ven biển, thì tín ngưỡng Tả quân lại phản ánh bản sắc đô thị Nam Bộ, gắn với hình ảnh một công thần thời trị, hiện thân của trật tự và kỷ cương xã hội. Không gian trung tâm của tín ngưỡng là Lăng Lê Văn Duyệt nằm ngay trong lòng đô thị Sài Gòn, khiến nó trở thành một dạng “đình chung đô thị”, khác biệt với các tín ngưỡng chủ yếu gắn với làng xã truyền thống ở Bắc Bộ hay Trung Bộ.
Có thể khẳng định, tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt là một di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, vừa phản ánh tiến trình lịch sử, vừa nuôi dưỡng giá trị đạo đức, vừa tạo lập sự gắn kết xã hội và bảo tồn nghệ thuật truyền thống. Sự tồn tại bền vững của tín ngưỡng này không chỉ nhờ sự tôn kính đối với một nhân vật lịch sử, mà còn do khả năng thích ứng linh hoạt và vai trò của nó như một thiết chế văn hóa dân gian trong đời sống đô thị Nam Bộ.
Tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt – một biểu hiện “sức mạnh mềm văn hóa”
Khái niệm “sức mạnh mềm” do Nye (2004) đề xuất nhấn mạnh khả năng thu hút, định hướng và tạo đồng thuận xã hội thông qua giá trị và biểu tượng, thay vì cưỡng chế. Trong đó, văn hóa là một trụ cột quan trọng bởi có khả năng định hình chuẩn mực, lan tỏa ảnh hưởng và củng cố niềm tin xã hội(9). Ở tầm quốc tế, Công ước UNESCO (năm 2003) khẳng định, di sản văn hóa phi vật thể là nguồn lực đặc biệt trong phát triển bền vững, khi vừa duy trì bản sắc, vừa tăng cường sáng tạo và gắn kết cộng đồng(10).
Nghị quyết số 33-NQ/TW, ngày 9-6-2014, Hội nghị Trung ương 9 khóa XI, về “xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” xác định, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển đất nước. Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định văn hóa cần được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội và môi trường(11); đồng thời nhấn mạnh quá trình xây dựng con người gắn với gìn giữ, phát huy hệ giá trị gia đình Việt Nam, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị quốc gia dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại(12). Luật Di sản Văn hóa (năm 2024) có sự cụ thể hóa, mở rộng định hướng bảo tồn gắn với phát triển bền vững, ứng dụng chuyển đổi số và khuyến khích xã hội hóa(13). Đây là cơ sở pháp lý và chính trị để nhìn nhận tín ngưỡng Tả quân như một nguồn lực mềm văn hóa đóng góp cho phát triển Nam Bộ.
Tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt trước hết là một cơ chế bảo tồn ký ức tập thể (cultural memory)(14). Thông qua không gian Lăng Lê Văn Duyệt và các cơ sở thờ tự, ký ức về một công thần triều Nguyễn được chuyển hóa thành biểu tượng cộng đồng, duy trì liên tục suốt gần 200 năm. Đây chính là minh chứng cho khả năng của tín ngưỡng dân gian trong việc gìn giữ di sản phi vật thể, đồng thời góp phần định hình bản sắc đô thị Sài Gòn – Gia Định. Sự dung hòa kiến trúc (Huế – Hoa – Âu), nghi lễ (Tiểu cung đình) và sinh hoạt nghệ thuật, dân gian (hát bội, xin xăm, múa lân) đã làm nên sức hút biểu tượng của tín ngưỡng. Theo Luật Di sản Văn hóa (năm 2024), việc bảo tồn di sản không chỉ dừng ở gìn giữ yếu tố gốc mà còn phải phát huy giá trị phục vụ đời sống hiện tại(15). Tín ngưỡng Tả quân chính là ví dụ điển hình của sự kết hợp giữa bảo tồn và phát huy, vừa thiêng liêng vừa gần gũi với cộng đồng.
Các nghi lễ và lễ hội gắn với tín ngưỡng tạo nên “không gian cộng cảm” nơi cộng đồng cùng tham gia, chia sẻ niềm tin và ký ức. Cơ chế này củng cố “vốn xã hội” (social capital), nâng cao lòng tin, thúc đẩy hợp tác và gắn kết cộng đồng. Đặc biệt, trong bối cảnh đô thị đa tộc người và biến đổi nhanh vùng Nam Bộ, tín ngưỡng Tả quân vẫn duy trì vai trò điều hòa xã hội, kết nối các nhóm cộng đồng và các thế hệ. Điều này cũng phù hợp với định hướng của Đảng ta trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, khi nhấn mạnh việc phát triển văn hóa gắn với xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam thời kỳ mới(16). Hình tượng Tả quân trung nghĩa, liêm chính, tận tụy vì dân đã trở thành chuẩn mực ứng xử cộng đồng, góp phần lan tỏa giá trị đạo đức, củng cố đoàn kết xã hội.
Tín ngưỡng Tả quân còn đóng vai trò ngày càng rõ nét trong phát triển kinh tế văn hóa – du lịch của vùng Nam Bộ. Theo số liệu của Ban Quản lý di tích, chỉ trong 7 ngày đầu năm, có đến khoảng 50 ngàn lượt người đến viếng(17). Con số này phản ánh sức hút đặc biệt của tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt trong đời sống tinh thần người dân Nam Bộ, đồng thời khẳng định, đây không chỉ là một di tích lịch sử – văn hóa, mà còn là một trung tâm sinh hoạt tín ngưỡng cộng đồng có sức lan tỏa rộng rãi trong xã hội đương đại. Đây là một điểm nhấn trong du lịch di sản đô thị, giúp lan tỏa hình ảnh “Sài Gòn – đô thị đa văn hóa”. Bên cạnh đó, hệ thống cơ sở thờ tự Tả quân tại nhiều tỉnh Nam Bộ như An Giang, Đồng Tháp… cũng trở thành điểm đến của đông đảo du khách, qua đó mở rộng sức ảnh hưởng của tín ngưỡng này trên bình diện khu vực. Throsby (2010) nhấn mạnh, văn hóa có thể được xem như một loại vốn kinh tế (cultural capital). Kinh nghiệm từ Hội An cho thấy, di sản văn hóa có thể đóng góp tới 70% GDP du lịch địa phương, trở thành động lực giảm nghèo và phát triển bền vững(18). Dù chưa đạt quy mô như Hội An, tín ngưỡng Tả quân đang mở ra tiềm năng tương tự, như phát triển dịch vụ lễ hội, sản phẩm lưu niệm, ẩm thực bản địa, nghệ thuật trình diễn, tạo sinh kế cho cộng đồng. Tín ngưỡng Tả quân là minh chứng cho quá trình chuyển hóa giá trị văn hóa thành lợi ích kinh tế bền vững, thông qua hoạt động du lịch – dịch vụ gắn với di tích.
Khác với các tín ngưỡng thờ nhân vật lịch sử khác, như Nguyễn Trung Trực (gắn với bản sắc nông thôn và tinh thần kháng chiến) hay Trần Hưng Đạo (gắn với bản sắc chống ngoại xâm miền Bắc), tín ngưỡng Tả quân phản ánh bản sắc đô thị Nam Bộ. Nó đề cao giá trị điều hành, trật tự và kỷ cương, những yếu tố thiết yếu trong một cộng đồng đô thị đa dạng, năng động. Vì vậy, tín ngưỡng này không chỉ là một thực hành tâm linh mà còn là thiết chế văn hóa dân gian đô thị, có khả năng quy tụ, định hướng và lan tỏa giá trị trong bối cảnh hiện đại.
Tóm lại, tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt vừa bảo tồn ký ức lịch sử, vừa nuôi dưỡng giá trị đạo đức, củng cố vốn xã hội và góp phần phát triển kinh tế – du lịch. Dựa trên lý thuyết về sức mạnh mềm (Nye, 2004), khung di sản phi vật thể của UNESCO (2003), cùng quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta, có thể khẳng định, tín ngưỡng này là một “nguồn lực mềm văn hóa” đặc thù, đóng góp trực tiếp cho sự phát triển bền vững của vùng Nam Bộ.
Giải pháp phát huy giá trị tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt trong phát triển bền vững vùng Nam Bộ
Một là, hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý di sản.
Luật Di sản Văn hóa (năm 2024) đã bổ sung nhiều quy định quan trọng, nhấn mạnh đến việc phát huy giá trị di sản trong phát triển bền vững, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyển đổi số và tăng cường xã hội hóa. Điều 34 của luật này cũng quy định: mọi dự án tu bổ phải được lập thành dự án và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; đồng thời Điều 6 quy định về việc bảo đảm, giữ gìn tối đa yếu tố gốc cấu thành di tích(19). Quy định này đặc biệt phù hợp với công tác bảo tồn các hạng mục kiến trúc và không gian nghi lễ tại Lăng Lê Văn Duyệt. Bên cạnh đó, Nghị định số 110/2018/NĐ-CP nhấn mạnh, bảo tồn bản sắc, bảo đảm trang nghiêm và chống thương mại hóa, minh bạch thu chi, sử dụng tiền công đức, tài trợ cho di tích(20). Áp dụng cho tín ngưỡng Tả quân, di sản này cần được nhìn nhận như một nguồn lực văn hóa đặc thù phục vụ phát triển bền vững.
Trên cơ sở đó, có thể tiến hành một số giải pháp cụ thể, gồm: (1) Lập quy hoạch tổng thể bảo tồn Lăng Lê Văn Duyệt và các di tích liên quan, gắn với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội vùng Nam Bộ; (2) Triển khai chuyển đổi số: xây dựng cơ sở dữ liệu số hóa về di tích, nghi lễ, lễ hội; ứng dụng công nghệ trong quản lý, minh bạch nguồn công đức; (3) Áp dụng nguyên tắc phát triển bền vững: bảo tồn phải song hành với khai thác giá trị du lịch – giáo dục – cộng đồng, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 33-NQ/TW và Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030.
Hai là, phát huy vai trò chủ thể cộng đồng.
Theo tinh thần Công ước UNESCO (năm 2003), cộng đồng là chủ thể trung tâm trong việc nhận diện, thực hành và gìn giữ di sản – bởi chính họ là người sáng tạo và truyền nối di sản qua các thế hệ(21). Tín ngưỡng Tả quân tồn tại được gần 200 năm là nhờ sự truyền nối liên tục từ nhân dân, thông qua nghi thức cúng tế, bảo quản không gian thờ tự, gìn giữ ký ức văn hóa. Do đó, cần khuyến khích người dân tham gia vào công tác bảo tồn, qua các mô hình tự quản di tích, cộng đồng đồng hành trong tổ chức lễ hội, cùng kiểm soát chất lượng dịch vụ lễ hội. Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để cộng đồng thích ứng thực hành với đời sống hiện đại. Linh hoạt trong nghi lễ nhưng giữ các yếu tố cốt lõi: không gian thiêng, chuẩn mực đạo đức và tính biểu tượng của nhân vật được thờ. Chính sự thích ứng mềm dẻo này là chìa khóa để di sản sống bền vững trong xã hội đương đại.
Ba là, mở rộng không gian phát huy qua giáo dục, du lịch và công nghệ.
Tín ngưỡng chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đưa vào các không gian tương tác mới. Về giáo dục, cần tích hợp nội dung về thân thế, sự nghiệp và tín ngưỡng Tả quân vào chương trình giáo dục địa phương, kết hợp hoạt động ngoại khóa như tọa đàm, tham quan, thi tìm hiểu để giáo dục đạo đức, lịch sử. Về du lịch, cần quy hoạch sản phẩm du lịch văn hóa – tâm linh gắn với hệ thống di tích Tả quân, kết nối với các điểm đến lịch sử khác, phát triển dịch vụ du lịch trải nghiệm bản địa (ẩm thực, nghề thủ công), góp phần tạo việc làm và tăng thu nhập cộng đồng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để tạo “bản đồ số di sản Tả quân”, nền tảng tham quan trực tuyến, bảo tàng số; phù hợp định hướng chuyển đổi số ngành văn hóa, mở rộng nhận diện và tiếp cận công dân trẻ.
Bốn là, thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành và liên vùng.
Tín ngưỡng Tả quân hiện diện không chỉ ở Thành phố Hồ Chí Minh mà còn tại nhiều địa phương Nam Bộ như Đồng Tháp, An Giang… Việc bảo tồn và phát huy giá trị cần có cơ chế điều phối liên vùng. Cụ thể: xây dựng chuỗi lễ hội Tả quân theo vùng (trục Gia Định – Đồng Tháp – An Giang), tổ chức giao lưu văn hóa liên tỉnh, chia sẻ kinh nghiệm quản lý, phát huy và quảng bá chung. Đồng thời, phối hợp liên ngành giữa văn hóa, giáo dục, du lịch, công nghệ thông tin và truyền thông để hình thành chuỗi giá trị từ bảo tồn đến khai thác. Mặt khác, tận dụng các chương trình hợp tác quốc tế, quỹ hỗ trợ bảo tồn văn hóa để tăng nguồn lực, kết nối tín ngưỡng Tả quân với các hoạt động giao lưu văn hóa quốc tế, nâng tầm quảng bá tín ngưỡng Tả quân như một mô hình tiêu biểu về “di sản đô thị Nam Bộ” trong giao lưu văn hóa ASEAN.
Tín ngưỡng Tả quân Lê Văn Duyệt là một hiện tượng văn hóa đặc thù của Nam Bộ, vừa phản ánh tiến trình lịch sử, vừa nuôi dưỡng giá trị đạo đức, gắn kết cộng đồng và bảo tồn nghệ thuật truyền thống. Qua gần hai thế kỷ, tín ngưỡng này tồn tại trong đời sống tinh thần của người dân, vận hành như một thiết chế văn hóa dân gian đô thị, có khả năng điều hòa xã hội và định hình bản sắc đô thị Nam Bộ.
Dưới góc nhìn lý thuyết sức mạnh mềm (Nye, 2004) và khung di sản phi vật thể của UNESCO (2003), tín ngưỡng Tả quân có thể xem là một nguồn lực mềm văn hóa: vừa bảo tồn di sản, vừa củng cố vốn xã hội, vừa thúc đẩy phát triển du lịch – giáo dục – kinh tế địa phương. Đây là minh chứng sinh động cho quan điểm của Đảng ta về việc đặt văn hóa ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội và môi trường, phát triển văn hóa, con người Việt Nam toàn diện, xây dựng hệ giá trị quốc gia, giá trị văn hóa và chuẩn mực con người trong thời kỳ mới. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản này không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường, mà còn khẳng định vai trò của văn hóa trong xây dựng bản sắc, củng cố niềm tin và nâng tầm vị thế Nam Bộ trong tiến trình hội nhập quốc tế./.
—————
(1) Nghị quyết số 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Hà Nội, 2014 (2) Quyết định số 1909/QĐ-TTg, của Thủ tướng Chính phủ, về việc phê duyệt Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 (3) Trần Văn Sung (chủ biên): Kỷ yếu 110 năm thành lập Hội Thượng Công Quý Tế (1914 – 2024), Nxb. Hồng Đức, Hà Nội, 2024 (4) Đoàn Thị Cảnh: “Hát bội trong lễ hội Nam bộ xưa và nay”, Tạp chí Văn hóa nghệ thuật, số 380, 2016 (5), (13) Assmann, J: “Collective memory and cultural identity”, New German Critique, 65, 1995, tr. 125 – 133 (6) Putnam, R. D: Making democracy work: Civic traditions in modern Italy, Princeton University Press, Princeton, NJ, 1993 (7) Bourdieu, P: “The forms of capital”, trong Richardson, J. (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education, Greenwood, New York, 1986, tr. 241 – 258 (8) Throsby, D. The economics of cultural policy, Cambridge University Press, Cambridge, 2010 (9) Nye, J. S: Soft Power: The Means to Success in World Politics, PublicAffairs, New York, 2004, tr. 11 (14) UNESCO: Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, Paris, 2003 (10), (11), (12), (15), (16) Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, 2025, tr. 240, tr. 245, tr. 240 (13), (14), (19) Quốc hội: Luật Di sản văn hóa, 2024 (17) Lê Xuân Thọ: Khoảng 50 ngàn lượt người viếng Lăng Tả quân Lê Văn Duyệt dịp đầu năm Nhâm Dần, https://ngaynay.vn/khoang-50-ngan-luot-nguoi-vieng-lang-ta-quan-le-van-duyet-dip-dau-nam-nham-dan-post117873.html, 2022 (18) VietnamPlus, “Vietnam promotes cultural heritage values for sustainable future”, https://en.vietnamplus.vn/vietnam-promotes-cultural-heritage-values-for-sustainable-future-post304468.vnp?utm_source=chatgpt.com, 2024 (20) Chính phủ: Nghị định số 110/2018/NĐ-CP: Quy định về quản lý và tổ chức lễ hội, 2018 (21) UNESCO: Công ước về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể (Trần Hải Vân dịch), Vụ Hợp tác – Quốc tế, Bộ Văn hóa – Thông tin, Paris, 2023
Lễ giỗ lần thứ 193 Đức Thượng công Tả Quân Lê Văn Duyệt:
Một đời vì nước – một tâm hồn vì dân
Trong các ngày 21, 22, 23/9/2025, tại khu di tích lịch sử văn hóa quốc gia Lăng Lê Văn Duyệt, phường Gia Định (TP Hồ Chí Minh) diễn ra Lễ giỗ lần thứ 193 Đức Thượng Công Tả quân Lê Văn Duyệt (1832-2025) trong hào khí phương Nam theo nghi thức tế lễ Tiểu cung đình triều Nguyễn…
Thứ Hai, ngày 22/09/2025 – 20:04 – Nhân dân online
Một cảnh hát bội trong vở diễn “Phụng Nghi Đình” tại lễ giỗ Đức Thương Công Tả quân Lê Văn Duyệt.
TP Hồ Chí Minh, nơi dòng người hối hả cuốn theo nhịp sống hiện đại, vẫn có một khoảng lặng linh thiêng, nơi thời gian dường như ngưng đọng: Lăng Đức Tả quân Lê Văn Duyệt, tọa lạc tại quận Bình Thạnh (cũ). Mỗi năm, vào những ngày này, nơi đây lại rộn ràng trong không khí trang nghiêm của lễ giỗ – một nghi lễ không chỉ để tưởng nhớ một bậc khai quốc công thần, mà còn là dịp để hậu thế soi mình vào lịch sử, tìm về cội nguồn dân tộc.
Sinh năm 1763 tại thôn Long Hưng, tỉnh Tiền Giang (cũ), Lê Văn Duyệt là một trong “Ngũ hổ tướng” của triều Nguyễn, người hai lần giữ chức Tổng trấn Gia Định thành. Ông không chỉ là vị tướng tài ba, mà còn là nhà quản lý mẫn cán, người đã góp phần định hình vùng đất phương nam – mở mang bờ cõi, ổn định đời sống dân sinh, và bảo vệ biên cương Tổ quốc.
Dân gian vẫn gọi ông bằng cái tên thân thương “Ông Lớn Thượng” – một cách gọi vừa kính trọng, vừa gần gũi. Sau khi ông qua đời năm 1832, nhân dân lập miếu thờ, và Lăng Lê Văn Duyệt trở thành nơi linh thiêng, biểu tượng của lòng trung nghĩa và tinh thần yêu nước.
Nét đẹp văn hóa và tâm linh
Năm nay, lễ giỗ lần thứ 193 được tổ chức từ ngày nêu trên tại khu di tích, theo nghi thức “Tiểu cung đình triều Nguyễn”. Từ lễ Cúng Tiên thường, Xây chầu – Đại bội, đến các nghi lễ Tế Tiền hiền – Hậu hiền – Anh hùng liệt sĩ, tất cả đều được thực hiện với sự thành kính, trang trọng. Những món lễ phẩm như trà, rượu, trầu cau, bánh Gia Định xưa, trái cây Nam Bộ… không chỉ là vật cúng, mà còn là biểu tượng của văn hóa phương nam, của lòng biết ơn và tưởng niệm.
Hàng trăm đoàn từ các đình, miếu, tổ đình khắp nơi quy tụ về đây, cùng nhân dân TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận, tạo nên một không gian giao hòa giữa quá khứ và hiện tại, giữa tâm linh và đời sống.
Lễ giỗ không chỉ là dịp tưởng niệm, mà còn là bài học sống động về lịch sử, về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Những người trẻ đến đây không chỉ để chiêm bái, mà còn để hiểu rằng: đất nước này được dựng xây từ mồ hôi, máu và trí tuệ của những bậc tiền nhân như Đức Tả quân.
Tranh chân dung Lê Văn Duyệt thờ trong Lăng Ông Bà Chiểu (tác giả chụp lại)
Trong tiếng trống tế lễ, trong làn khói hương quyện bay, hình ảnh Lê Văn Duyệt như hiện về uy nghi mà gần gũi, nghiêm cẩn mà nhân hậu. Ông không chỉ là một vị tướng, mà còn là một phần hồn cốt của phương nam, của dân tộc Việt, sâu sắc và tấm lòng của người dân đối với Đức Tả quân Lê Văn Duyệt.
Từ bao đời nay, người dân Nam Bộ, đặc biệt là vùng đất Gia Định – Sài Gòn, vẫn luôn dành cho Đức Tả quân Lê Văn Duyệt một sự kính trọng đặc biệt. Không chỉ là một vị tướng tài ba, ông còn là người có tầm nhìn vượt thời đại, thương dân như con, và luôn đặt lợi ích của bá tánh lên hàng đầu.
Ông Lê Văn Hòa, một trong những thành viên trong Ban quản lý và lễ nghi Lăng Ông Bà Chiểu nói rằng, nơi an nghỉ của Đức ngài, không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là trung tâm tín ngưỡng dân gian. Người dân đến đây không chỉ để thắp nhang, cầu khấn, mà còn để thể hiện lòng biết ơn với một vị công thần đã góp phần dựng xây và bảo vệ vùng đất phương nam công lao và nhân đức.
Một vị thần trong lòng dân
Lê Văn Duyệt từng hai lần giữ chức Tổng trấn Gia Định. Không chỉ giỏi trị quốc, ông còn quan tâm đến cải cách hành chính, phát triển kinh tế, mở mang giáo dục và hạ tầng cho vùng đất phương nam. Ông cho đào kênh Vĩnh Tế, đắp đường đến tận Cao Miên, lập các cơ sở từ thiện để giúp dân học nghề, ổn định cuộc sống.
Trong tâm thức người Sài Gòn xưa, Đức Tả quân không chỉ là một vị tướng mà còn là một vị thần. Tại Lăng Ông, người dân thường xuyên đến cúng lễ, xin xăm, phóng sinh chim sẻ, chim én, thậm chí cả chim bồ câu – những hành động thể hiện lòng thành kính và niềm tin vào sự linh thiêng của ngài.
Lê Văn Duyệt không chỉ là một nhân vật lịch sử, mà còn là biểu tượng của lòng trung nghĩa, trí tuệ và nhân ái. Trong lòng người dân, ông sống mãi như một ngọn đèn soi sáng đạo lý và lòng yêu nước. Nếu bạn từng đến Lăng Ông Bà Chiểu, hãy dành một phút tĩnh lặng để cảm nhận sự hiện diện của một vị anh hùng không chỉ trong sử sách, mà trong từng hơi thở của đất trời Gia Định.
Lễ vật kính dâng lên bậc tiền nhân, kính cẩn nghiêng mình trước anh linh ngài
Tôi đứng giữa dòng người thắp nhang, nghe tiếng trống tế vang vọng, lòng chợt lặng đi. Những nghi thức cung đình được tái hiện trang nghiêm: lễ tiên thường, chánh giỗ, hậu thường, như đưa ta trở về một thời đại mà đạo lý, nhân nghĩa và lòng trung liệt là kim chỉ nam của người quân tử. Tiếng hát bội ngân vang như lời kể sử thi, nhắc nhớ về một vị quan liêm khiết.
Lòng yêu nước và sự công minh
Lễ giỗ hôm nay không chỉ là một nghi lễ truyền thống, mà là một lời nhắc nhở sâu sắc rằng: lòng yêu nước, sự công minh và tình thương dân là những giá trị bất biến, là di sản tinh thần mà Đức Tả quân đã để lại cho chúng ta, những thế hệ hôm nay và mai sau.
Trong từng tiếng trống tế, từng lời hát bội, từng nén nhang dâng lên, chúng ta không chỉ tưởng nhớ một vị anh hùng, mà còn khẳng định rằng: người dân Nam Bộ chưa bao giờ quên, và sẽ không bao giờ quên, công lao của Đức Tả quân Lê Văn Duyệt.
Nguyện cầu cho đất nước thanh bình, nhân dân an lạc, và cho đạo lý trung nghĩa mãi mãi được gìn giữ. Từ thuở thiếu thời, Lê Văn Duyệt đã theo phò Nguyễn Ánh, trải qua bao gian nan, hiểm nguy, góp phần quan trọng trong công cuộc thống nhất đất nước. Sau khi nhà Nguyễn được thiết lập, ông được giao trọng trách Tổng trấn Gia Định – vùng đất chiến lược và phồn thịnh bậc nhất phía nam.
Trong suốt hai nhiệm kỳ giữ chức Tổng trấn, Đức Tả quân đã thi hành nhiều chính sách khoan dung, xét xử công minh. Ông nổi tiếng là người cương trực, không sợ quyền thế, dám đứng ra bảo vệ dân lành khỏi sự hà hiếp của quan lại. Chính vì thế, dù đã hơn một thế kỷ trôi qua, hình ảnh của ông vẫn sống mãi trong lòng người dân Nam Bộ như một biểu tượng của lòng trung nghĩa và đức độ.
Tín ngưỡng và tình cảm dân gian
Có cụ già lặng lẽ dâng trầu cau, có em nhỏ rụt rè xin một nén nhang, có những đoàn người từ các tỉnh xa về chiêm bái. Mỗi ánh mắt, mỗi bước chân đều mang theo một niềm tin, một lòng thành. Trong khoảnh khắc ấy, tôi cảm nhận được sự kết nối vô hình giữa quá khứ và hiện tại – giữa một vị anh hùng đã khuất và những thế hệ hôm nay đang tiếp nối di sản của ông.
Cảnh hát bội trong vở diễn “Phụng Nghi Đình” tại lễ giỗ Đức Thương Công Tả quân Lê Văn Duyệt.
Lễ giỗ không chỉ là tưởng niệm, mà là sự sống động của ký ức, là lời nhắc nhở rằng: lòng yêu nước, sự công minh và tình thương dân là những giá trị không bao giờ phai mờ. Đức Tả quân Lê Văn Duyệt không chỉ sống trong sử sách, mà còn sống trong từng hơi thở của đất trời Gia Định, trong từng nhịp tim của người dân nơi đây.
Hôm nay, trong không khí trang nghiêm và đầy lòng thành kính, mọi người cùng nhau tụ hội về Lăng Ông Bà Chiểu để tưởng niệm lễ giỗ lần thứ 193 của Đức Tả quân Lê Văn Duyệt, một vị công thần kiệt xuất, người đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử và trong lòng dân Nam Bộ.
“Đức Tả quân không chỉ là một vị tướng tài ba, mà còn là một người thương dân, sống thanh liêm, chính trực, và luôn đặt lợi ích của bá tánh lên hàng đầu”, bà Ba Lập, cựu giáo viên dạy sử, quê tận Cà Mau đến viếng Đức Tả quân chia sẻ.
Sau khi thắp hương phụng viếng Đức Tả quân, ông Năm Thảo, 73 tuổi ở Đồng Tháp bộc bạch: “Lăng Ông Bà Chiểu là nơi an nghỉ của Đức Tả quân Lê Văn Duyệt. Vào dịp lễ giỗ hàng năm gia đình tôi đều đến đây chiêm bái Đức ngài. Tôi cho rằng nơi đây không chỉ là một di tích lịch sử cấp quốc gia, mà còn là trung tâm tín ngưỡng dân gian, nơi người dân tìm về để thắp nén nhang tri ân, để cầu nguyện cho quốc thái dân an, và để kết nối tâm hồn mình với cội nguồn lịch sử. Xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh ngài. Nguyện cầu cho đất nước thanh bình, nhân dân an lạc, và cho đạo lý trung nghĩa mãi mãi được gìn giữ”.
1/–GƯƠNG DANH NHÂN –ABRAHAM LINCOLN, MỘT KẺ CHIẾN ĐẤU- Michel Poulaert. TL dich
Abraham Lincoln hẳn là một trong những tấm gương về sự kiên trì đáng khâm phục nhất trên cõi đời này. Nếu bạn muốn tìm một người không bao giờ đầu hàng, bạn không cần đi đâu xa hơn nữa. — Được sinh ra trong cảnh bần hàn, Lincoln đã phải chịu nhiều thất bại trong suốt cuộc đời mình.
Ông đã thất cử tám lần , bị phá sản trong việc làm ăn hai lần và đau khổ vì bịnh trầm cảm. Đáng lý ra ông có quyền buông xuôi nhiều lần, ông đã có đủ lý do để biện bạch khi bỏ cuộc hoặc nguyền rủa số phận hoặc Thượng Đế, nhưng ông đã không thực hiện bất cứ điều gì. Và bởi vì lý do ông chưa từng bao giờ bỏ cuộc, ông đã trở thành một trong những vị tổng thống vĩ đại nhất của Hoa Kỳ.
Tư cách của Lincoln là tư cách của nhà vô địch, và qua bao khó khăn gian khổ, ông đã trở thành một nhà vô địch làm nên lịch sử. Một nhà vô địch thì không bao giờ bỏ cuộc. Sau đây là bảng khái quát về đoạn đường chông gai mà Lincoln phải nếm trước khi đạt đến Nhà Trắng:
-1816- Gia đình Lincoln bị đuổi ra khỏi nhà. Abraham phải đi làm để chu cấp cho nhu cầu của gia đình. -1818- Thân mẫu ông qua đời. -1831- Phá sản lần thứ nhất. -1832- Ra tranh tài trong cuộc tổng tuyển cử; bị thất cử. -1832- Cũng trong năm này ông bị mất việc; muốn học luật nhưng không được trúng tuyển vào trường. -1833- Mượn vốn từ một người bạn để lao vào công việc làm ăn và bị vỡ nợ vào cuối năm. Ông phải trả món nợ này trong suốt 17 năm ròng. -1834- Lại ra tranh cử ở cuộc tổng tuyển cử; được bầu chọn. -1835- Dự tính việc hôn lễ; hôn thê qua đời. -1836- Suy sụp tinh thần, bịnh trầm cảm nặng; nằm liệt giường suốt sáu tháng. -1838- Ra tranh cử Chủ Tịch Hạ Viện tiểu bang Illinois: thất cử. -1846- Lại ra ứng cử ở Quốc hội; được bầu chọn; đến Washington, nơi đây ông phục vụ rất tốt. -1848- Yêu cầu nhiệm kỳ thứ nhì ở Quốc hội; không được tái đắc cử. -1849-Đệ đơn làm viên chức về đất đai ở tiểu bang của ông; đơn không được chấp thuận. -1854- Ứng cử ở Thượng Viện Hoa Kỳ; thất cử. -1856- Ứng cử vào chức Phó tổng thống ở hội nghị đảng cử ứng cử viên tổng thống ; đạt được dưới một trăm phiếu bầu. -1858- Lại ứng cử ở Thượng Viện: lại thất bại. -1860- Được bầu làm Tổng Thống Hoa Kỳ.
—Con đường thật trơn trợt và cuộc đua thật cam go. Trong suốt cuộc hành trình, tôi đã trượt chân và tôi đã mất thăng bằng, nhưng tôi đã gượng dậy và tự như rằng: ” Tôi đã sẩy chân, chứ không phải tôi đã ngã và thất bại”.
Có thể câu chuyện này sẽ giúp bạn hiểu ra rằng tất cả chúng ta đều có khả năng định đoạt được số phận mình. Có rất nhiều “ABRAHAM LINCOLN” trong chúng ta, biết đâu bạn cũng là một người như vị danh nhân ấy mà bạn chưa biết đấy thôi… Mến chúc quý bạn một ngày an lành. Người động viên đồng hành trong chủ nghĩa lạc quan của bạnMichel Poulaert.Thailan /phannữlan dịch======================
================================
2/- KHÔNG BAO GIỜ THUA CUỘC
nữlan sưu tầm & dịch
1. J.K. Rowling
J.K. Rowling vừa mới ly hôn, đang hưởng trợ cấp của chính phủ và hầu như không đủ tiền để nuôi con vào năm 1994, chỉ ba năm trước khi cuốn sách Harry Potter đầu tiên, Harry Potter và Hòn đá phù thủy, được xuất bản. Khi cô ấy đang mua sắm, cô ấy quá nghèo đến nỗi không đủ tiền mua máy tính hoặc thậm chí trả chi phí photocopy cuốn tiểu thuyết dài 90.000 từ, vì vậy cô ấy đã tự tay đánh máy từng bản để gửi cho các nhà xuất bản. Truyện đã bị từ chối hàng chục lần cho đến khi cuối cùng Bloomsbury, một nhà xuất bản nhỏ ở London, đã cho một cơ hội thứ hai sau khi cô con gái tám tuổi của giám đốc điều hành đã yêu thích tập truyện. 2. Stephen King
King đã phá sản và phải phấn đấu thật nhiều khi lần đầu tiên cố gắng viết. Ông sống trong một chiếc xe xe nhà di động với vợ mình – cũng là một nhà văn – và cả hai đều làm nhiều công việc để nuôi sống gia đình trong khi theo đuổi nghề của mình. Họ quá nghèo đến nỗi phải mượn quần áo cho đám cưới và đã phải bỏ điện thoại vì nó quá đắt. King đã nhận được rất nhiều thư từ chối cho các tác phẩm của mình đến nỗi ông đã phát triển một hệ thống để thu thập chúng. Trong cuốn sách On Writing của mình, ông nhớ lại: “Khi tôi 14 tuổi… chiếc đinh trên tường của tôi không còn chịu được sức nặng của những tờ giấy từ chối được đóng trên đó nữa. Tôi đã thay thế chiếc đinh bằng một chiếc que nhọn và tiếp tục viết”. Ông đã nhận được 60 lần từ chối trước khi bán truyện ngắn đầu tay của mình, “The Glass Floor”, với giá 35 đô la. Ngay cả cuốn sách hiện nay bán chạy nhất của ông, Carrie, lúc đầu cũng không thành công. Sau hàng chục lần từ chối, cuối cùng ông đã bán với số tiền ứng trước nhỏ nhoi cho Doubleday Publishing, nơi mà bản bìa cứng chỉ bán được 13.000 bản – không phải là một thành công lớn. Tuy nhiên, ngay sau đó, Signet Books đã được ký hợp đồng mua bản quyền sách bìa mềm với giá 400.000 đô la, trong đó 200.000 đô la được chuyển cho King. Cuối cùng Thành công đã mỉm cười với họ!
3. Jim Carrey
Khi Carrey 14 tuổi, cha anh mất việc, và gia đình anh gặp khó khăn. Họ chuyển đến sống trong một chiếc xe tải VW trên bãi cỏ của một người họ hàng, và chàng diễn viên hài trẻ đầy tham vọng – người đã tận tụy với nghề của mình đến mức anh đã gửi sơ yếu lý lịch của mình đến The Carroll Burnett Show chỉ vài năm trước, khi mới 10 tuổi – đã nhận một công việc nhà máy tám giờ một ngày sau giờ học để kiếm sống. Năm 15 tuổi, Carrey lần đầu tiên biểu diễn hài kịch trên sân khấu – trong bộ vest do mẹ anh may cho anh – và hoàn toàn thất bại, nhưng anh không nản lòng. Năm sau, khi 16 tuổi, anh bỏ học để tập trung toàn thời gian vào hài kịch. Anh chuyển đến LA ngay sau đó, nơi anh đỗ xe trên Mulholland Drive mỗi đêm và hình dung về thành công của mình. Một trong những đêm đó, anh đã tự viết cho mình một tấm séc trị giá 10.000.000 đô la cho “Acting Services Rendered”, mà anh đã hẹn là vào Lễ Tạ ơn năm 1995.
4. Tyler Perry
Tuổi thơ của Perry rất khó khăn. Anh bị lạm dụng tình dục khi lớn lên, bị đuổi khỏi trường trung học và đã muốn tự tử hai lần – một lần khi còn là thiếu niên và một lần nữa khi 22 tuổi. Năm 23 tuổi, anh chuyển đến Atlanta và làm những công việc lặt vặt khi bắt đầu sự nghiệp sân khấu của mình. Năm 1992, anh đã viết, sản xuất và đóng vai chính trong vở kịch sân khấu đầu tiên của mình, I Know I’ve Been Changed, phần nào chịu ảnh hưởng từ quá trình trưởng thành khó khăn của mình. Perry đã dồn toàn bộ tiền tiết kiệm vào vở kịch và đã thất bại thảm hại; vở kịch chỉ được diễn vào ngày cuối tuần và chỉ có 30 người đến xem. Anh vẫn tiếp tục sản xuất, làm thêm nhiều công việc lặt vặt và thường ngủ trong xe để sống qua ngày. Sáu năm sau, Perry cuối cùng đã đột phá khi vở kịch đã thành công trong khi trình diễn lần thứ bảy. Kể từ đó, anh đã có một sự nghiệp cực kỳ thành công với tư cách là đạo diễn, biên kịch và diễn viên. Trên thực tế, Perry đã được Forbes vinh danh là người đàn ông được trả lương cao nhất trong ngành giải trí vào năm 2011.
5. Sarah Jessica Parker
Parker sinh ra tại một thị trấn khai thác than nghèo ở vùng nông thôn Ohio, là con út trong gia đình có bốn người con. Bố mẹ cô ly hôn khi cô mới hai tuổi, mẹ cô tái hôn ngay sau đó và có thêm bốn người con nữa. Cha dượng của Parker, một tài xế xe tải, thường xuyên thất nghiệp, vì vậy ngôi sao tương lai đã bắt đầu ca hát và nhảy múa từ khi còn rất nhỏ để giúp kiếm thêm thu nhập từ nghề dạy học của mẹ và nuôi sống gia đình 10 người của họ.Mặc dù gặp nhiều khó khăn và đôi khi phải sống nhờ trợ cấp xã hội, mẹ của Parker vẫn tiếp tục khuyến khích con cái mình theo đuổi nghệ thuật. Gia đình chuyển đến Cincinnati, nơi Parker được học bổng tại một trường múa ba lê, âm nhạc và sân khấu. Khi cô 11 tuổi, gia đình đã có một chuyến đi đến Thành phố New York để Parker có thể thử vai cho một vở kịch trên sân khấu Broadway. Chuyến đi đã thành công – cô và anh trai đều được chọn, và gia đình đã chuyển đến New York. Parker tiếp tục làm việc chăm chỉ và giành được các vai diễn, cuối cùng trở thành nhân vật chính của bộ phim truyền hình đình đám Sex and the City.
6. Đại tá Harland Sanders -(KFC)- Kentucky Fried Chicken
Đại tá Harland Sanders đã bị sa thải khỏi nhiều công việc khác nhau trong suốt sự nghiệp của mình trước khi ông bắt đầu nấu gà tại Trạm dịch vụ Shell ven đường của mình vào năm 1930, khi ông 40 tuổi, trong thời kỳ Đại suy thoái. Trạm xăng của ông thực sự không có nhà hàng, vì vậy ông phục vụ thực khách tại khu nhà ở cá nhân liền kề của mình. Trong 10 năm tiếp theo, ông đã hoàn thiện “Công thức bí mật” và phương pháp nấu bằng nồi chiên áp suất cho món gà rán nổi tiếng của mình và chuyển đến những địa điểm lớn hơn. Món gà của ông thậm chí còn được nhà phê bình ẩm thực Duncan Hines (đúng vậy, chính là Duncan Hines) ca ngợi trên phương tiện truyền thông. Tuy nhiên, khi đường liên bang đi qua thị trấn Kentucky, nơi nhà hàng của Đại tá tọa lạc vào những năm 1950, giao thông đường bộ quan trọng và lưu lượng các xe không còn đi ngang tiệm của ông nữa và Đại tá buộc phải đóng cửa doanh nghiệp của mình và nghỉ hưu, về cơ bản là phá sản. Lo lắng làm thế nào mình sẽ sống với khoản lương hưu ít ỏi 105 đô la hàng tháng của mình, ông bắt đầu tìm kiếm các nhà hàng để nhượng quyền công thức bí mật của mình—ông muốn một niken (đồng cắc năm xu) cho mỗi miếng gà bán ra. Ông lái xe đi khắp nơi, ngủ trong xe và bị từ chối hơn 1.000 lần trước khi cuối cùng tìm được đối tác đầu tiên của mình.
7. Shania Twain
Sự nghiệp của Twain thực ra bắt đầu từ nhu cầu cấp thiết hơn là tham vọng thô sơ. Bố mẹ cô ly hôn khi cô mới hai tuổi và cô hiếm khi gặp bố. Mẹ và cha dượng của cô, những người mà cô rất thân thiết, thường không kiếm đủ tiền để trang trải cuộc sống, vì vậy Twain bắt đầu hát trong các quán bar để kiếm thêm tiền khi cô mới tám tuổi.
Cô nhớ lại mẹ mình đã đánh thức cô bất cứ giờ nào để dậy và biểu diễn. Đáng buồn thay, khi cô 21 tuổi, mẹ và cha dượng của cô đã tử nạn trong một vụ tai nạn xe hơi trực diện với một chiếc xe tải chở gỗ trên đường cao tốc. Twain đã tạm gác sự nghiệp của mình để chăm sóc ba đứa em (lúc đó đang ở độ tuổi thiếu niên). Cô đã hát ở các khu nghỉ dưỡng và trì hoãn việc theo đuổi sự nghiệp nổi tiếng cho đến khi chị gái và các anh trai của cô đủ lớn để tự chăm sóc bản thân. Chỉ đến khi em trai út của cô tốt nghiệp trung học, cô mới cảm thấy ổn khi đến Nashville để theo đuổi sự nghiệp của mình. 8. Emily Blunt
Trước khi Blunt được đề cử giải Quả cầu vàng và giành được vai chính trên sân khấu và màn ảnh rộng, cô hầu như không thể trò chuyện với các bạn cùng lớp: Từ năm 7 đến 14 tuổi, Emily bị nói lắp rất nặng. Như cô đã nói với tạp chí W, “Tôi là một đứa trẻ thông minh và có nhiều điều muốn nói, nhưng tôi không thể nói ra. Nó cứ ám ảnh tôi mãi. Tôi chưa bao giờ nghĩ mình có thể ngồi xuống và nói chuyện với ai đó như tôi đang nói chuyện với bạn ngay lúc này”. Nhưng tất cả đã thay đổi khi một trong những giáo viên trung học cơ sở của cô khuyến khích cô thử sức với vở kịch của trường—một kỳ tích hoàn toàn không hấp dẫn vì thực tế là cô đã từng gặp khó khăn trong giao tiếp. Nhưng giáo viên vẫn nhẹ nhàng thúc giục và gợi ý cô thử giọng và giọng nói của nhân vật để giúp cô nói ra lời thoại—và điều đó đã hiệu quả. Vào cuối tuổi thiếu niên, Blunt đã vượt qua được chứng nói lắp của mình và tiếp tục đạt được sự nghiệp thành công như hiện tại.9. Oprah Winfrey
Oprah Gail Winfrey (sinh năm 1954) là người Mỹ gốc Phi, bà xuất thân trong gia đình nghèo và có cuộc sống trải qua nhiều thăng trầm.Oprah đã phải đối mặt với rất nhiều vấn đề trong suốt cuộc đời sự nghiệp của mình—những lời chỉ trích về cân nặng, nạn phân biệt chủng tộc, những câu hỏi xâm phạm về khuynh hướng tình dục của bà, …—nhưng bà không bao giờ để chúng cản trở tham vọng và động lực của mình. Khi bạn nhìn vào tuổi thơ của bà, những chiến thắng cá nhân của bà được phản ánh dưới một góc nhìn thậm chí còn đáng chú ý hơn. Khi lớn lên, Oprah được cho là nạn nhân của lạm dụng tình dục và liên tục bị anh họ, chú và một người bạn của gia đình xâm hại. Sau đó, bà mang thai và sinh một đứa con ở tuổi 14, đứa trẻ đã qua đời chỉ hai tuần sau đó. Nhưng Oprah vẫn kiên trì, tiếp tục học hết phổ thông với tư cách là học sinh giỏi, giành được học bổng toàn phần vào đại học và từng bước thăng tiến trong sự nghiệp truyền hình, từ một người dẫn chương trình truyền hình địa phương ở Nashville đến một siêu sao quốc tế và là người sáng tạo ra kênh truyền hình RIÊNG của bà .“Những điều tôi biết chắc” (What I know for sure) là cuốn tự truyện của Oprah Winfrey. Lần theo từng trang sách, bạn có thể sẽ tìm được câu trả lời cho những thắc mắc đời thường. Oprah Gail Winfrey hiện giữ chức Chủ tịch – Giám đốc điều hành của Harpo, Inc. Winfrey đã làm nên lịch sử khi trở thành người phụ nữ đầu tiên sở hữu và sản xuất talkshow của riêng mình. Chương trình đã phát sóng suốt 25 năm, tại 145 quốc gia trên thế giới với 42 triệu lượt xem chỉ riêng tại Mỹ. Suốt 16 năm đầu tiên, talkshow không có đối thủ về tỷ suất người xem.
Trên chiến trường ngày nay, những robot bay giá rẻ có khả năng định vị, gây nhiễu và tiêu diệt mục tiêu nhanh hơn bất kỳ phản ứng nào của con người. Trung Quốc quyết tâm phủ kín bầu trời bằng những robot bay giá rẻ này. (Hình ảnh họa của The Epoch Times, Shutterstock ngày 12 tháng 10 năm 2025).
Sóng biển Đại Tây Dương ập vào gần bãi biển Đại Tây Dương, ở Middletown, Rhode Island, USA vào ngày 13 tháng 10 năm 2025. Steven Senne/Ảnh AP
Hoàng Tôn Cát trích NGÀY XƯA THẬT GẦN – chuyển từ California ngày 18 tháng 10 năm 2025.
Một số tiểu bang đã triển khai thêm lực lượng thực thi pháp luật để duy trì luật pháp và trật tự. Ban tổ chức sự kiện cho biết họ cam kết “hành động bất bạo động”.
Người dân tham gia biểu tình “Không Vua” tại Washington, ngày 18 tháng 10 năm 2025. Madalina Kilroy/The Epoch Times@huynhthuckhangluongvancan
18/10/2025|Cập nhật: 19/10/2025 0:00 11:08
Người biểu tình đã xuống đường trên toàn quốc vào ngày 18 tháng 10 để phản đối Tổng thống Donald Trump và chính quyền của ông.
Các sự kiện quy mô lớn, nằm trong khuôn khổ các cuộc biểu tình “Không Vua”, đang diễn ra tại các thành phố bao gồm Washington, New York, Boston, New Orleans và Atlanta.
Trang web “Không Vua” tuyên bố rằng các cuộc biểu tình dự kiến sẽ diễn ra trên khắp cả nước “để cho thế giới thấy: Nước Mỹ không có vua, và quyền lực thuộc về nhân dân.”
Các cuộc biểu tình diễn ra trong thời gian chính phủ liên bang đóng cửa do bế tắc giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ về ngân sách chính phủ.
Những người tham dự tại Washington
Một số người tham dự cuộc biểu tình tại thành phố Washington đã chia sẻ với The Epoch Times lý do họ tham gia cuộc biểu tình.
Một trong số họ, một phụ nữ đến từ Maryland tên là Christi, không cho biết họ, làm luật sư. Cô cho biết một số lo lắng của cô xuất phát từ công việc của mình, khi cô đại diện cho những người sống dựa vào phúc lợi công.
“Tôi cảm thấy bị ngập trong hàng loạt vụ việc và vấn đề liên tục, thật khó để chọn ra một vấn đề quan trọng nhất”, Christi nói khi được hỏi về vấn đề hàng đầu của mình.
Bà Christi cho biết bà đến đây một phần vì những người bạn làm việc trong chính phủ liên bang, những người mà Christi cho biết đang lo lắng sẽ mất việc nếu tham gia biểu tình.
Tờ Epoch Times cũng đã phỏng vấn một người đàn ông mặc trang phục khủng long bơm hơi tên là Paul, người này cũng từ chối cung cấp họ của mình.
Hàng chục người tham dự đã mặc những bộ đồ bơm hơi tương tự, hóa trang thành gà, tôm hùm, lừa và các loài động vật khác. Những bộ trang phục này đã được nhìn thấy tại nhiều cuộc biểu tình trên khắp đất nước trước các cuộc biểu tình “Không Vua”.
Paul cho biết ông chủ yếu lo ngại về điều mà ông gọi là “sự phá hoại chung của pháp quyền trong nước”.
“Đảng Cộng hòa trong Quốc hội, kẻ muốn trở thành nhà độc tài suốt đời trong Nhà Trắng, và những kẻ hèn nhát tại Tòa án Tối cao đang không đảm bảo chính phủ tuân thủ luật pháp,” Paul nói. Ông cho biết ông đặc biệt lo ngại về các hoạt động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), việc sa thải nhân viên liên bang, và việc Nhà Trắng sử dụng biện pháp tạm giữ người nhập cư để giảm hoặc cắt giảm ngân sách được Quốc hội ủy quyền.
Người dân tham gia cuộc biểu tình “No Kings” tại Washington, ngày 18 tháng 10 năm 2025. Madalina Kilroy/The Epoch Times
William Scott Kelly, một người tham dự cuộc biểu tình tại Washington, tự nhận mình là cựu chiến binh Lục quân Hoa Kỳ từng được triển khai tới Iraq năm 2007, đã có mặt để bày tỏ sự phản đối các chính sách của chính quyền Trump đối với quân đội, bao gồm cả việc triển khai Lực lượng Vệ binh Quốc gia tại các thành phố trên khắp Hoa Kỳ. Tổng thống cho biết ông đã triển khai quân đội để bảo vệ tài sản liên bang và giúp chống lại tội phạm trong bối cảnh các mối đe dọa ngày càng gia tăng đối với các sĩ quan thực thi pháp luật liên bang.
“Đạo luật Posse Comitatus rất quan trọng để bảo vệ an toàn cho người dân chúng ta”, Kelly nói, ám chỉ đến luật hạn chế việc sử dụng quân đội Hoa Kỳ trong các vấn đề thực thi pháp luật trong nước.
Một cựu chiến binh Lục quân khác, tự xưng tên là Ashley, đã nêu lên những phản đối tương tự về việc chính quyền triển khai Vệ binh Quốc gia trên khắp đất nước. Trong cuộc trò chuyện với The Epoch Times bên lề cuộc biểu tình ở Washington, bà mô tả việc Vệ binh Quốc gia được triển khai trên khắp đất nước là “những công dân đang chống lại chính người dân của mình”.
The Epoch Times đã trò chuyện với một người đàn ông khác tự xưng là Alan và cho biết anh ta không tham gia cuộc biểu tình, nhưng đã dừng lại ở Washington trong một chuyến đi dọc theo Bờ Đông Hoa Kỳ. Anh ta mô tả việc bị những người tham gia biểu tình nghi ngờ khi anh ta nói chuyện với họ về lý do tham dự.
“Tôi không theo dõi chính trị nhiều lắm, nên tôi không biết nhiều về việc [Trump] làm sai hay đúng. Ý tôi là, có một số điều tôi nghe nói là tôi ủng hộ, một số điều tôi không ủng hộ nhưng ông ấy lại ủng hộ,” Alan nói.
Đưa ra ví dụ, Alan nói rằng ông không thích các hành động chính sách đối ngoại của Trump liên quan đến Iran, nhưng cho biết những nỗ lực của chính quyền Trump nhằm hạ giá thuốc “được thông qua, điều đó được tôi tán thành.”
Người biểu tình Dallas lên tiếng
Tại Dallas, hàng ngàn người biểu tình “No Kings” đã xuống đường hôm thứ Bảy để phản đối việc chính quyền Trump tập trung vào việc thực thi luật nhập cư bất hợp pháp, cũng như các vấn đề văn hóa.
Những tấm biển của người biểu tình, nhiều tấm tự làm, chỉ trích các chính sách của Trump về nhập cư, phá thai và các vấn đề LGBT, trong khi những người khác cáo buộc ông là phát xít.
Cờ cầu vồng hòa lẫn với cờ Mỹ, một số người mặc trang phục gà và khủng long cầm những tấm biển chống Trump. Những người khác mang theo hình nộm Trump, khiến những người tham dự phải rút điện thoại di động ra để quay video.
Các diễn giả tại sự kiện đã kêu gọi một ngày biểu tình ôn hòa, đồng thời chỉ trích chính quyền Trump và Thống đốc Texas Greg Abbott về việc cắt giảm ngân sách cho các chương trình xã hội vốn từ lâu đã được đảng Dân chủ ủng hộ.
Cảnh sát được nhìn thấy trên nóc một bãi đỗ xe và một số xe cứu thương đã có mặt, trong khi những người tổ chức, bao gồm các nhóm xã hội chủ nghĩa, khuyến khích người biểu tình giữ thái độ ôn hòa.
“Chúng tôi ở đây vì Donald Trump đã đi quá xa. Chuyện này lớn hơn nhiều so với một bất đồng chính trị. Đây là vấn đề nhân đạo”, người tổ chức Samantha Mitchell của nhóm Indivisible Dallas phát biểu khi cô dẫn đầu đám đông hô vang khẩu hiệu “No Kings”.
Cô chỉ trích Trump và Abbott là những nhà lãnh đạo “độc đoán” với chính sách áp bức người da màu và cộng đồng LGBT.
“Người chuyển giới không phải là lý do khiến bạn lo lắng về việc cho con mình đi học. Việc nhồi sọ cánh tả trong trường học không phải là lý do khiến con bạn không thể đọc đúng trình độ”, cô nói.
Những người ủng hộ coi cuộc biểu tình “No Kings” là một hành động yêu nước bảo vệ quyền tự do ngôn luận và lên án sự lạm quyền của chính phủ. Những người chỉ trích đã gắn mác phản Mỹ cho các cuộc biểu tình.
Một người mẹ và hai con gái, 19 và 22 tuổi, đã lái xe từ Đông Texas đến Dallas để phản đối điều mà cô cho là “hàng xóm bị bắt cóc” bởi các nhân viên di trú liên bang.
“Chúng tôi chán ngấy điều đó rồi”, cô nói.
Kristi Barrera, người hóa trang thành Tượng Nữ thần Tự do, và Tonya Trepinski, người mặc áo sọc sao, đã lái xe từ Waco đến để ủng hộ con cái họ về các vấn đề nhập cư và quyền của người chuyển giới.
Trepinski, một người chuyển giới từ California đã sống ở Texas 23 năm, cho biết cô có một đứa con tự nhận mình là người chuyển giới đã rời Texas đến Colorado, nơi thân thiện hơn với người chuyển giới.
Mưa lớn đã làm giảm bớt sự kiện ở Dallas sau khoảng một giờ diễn ra, khiến nhiều người phải chạy trốn tìm nơi trú ẩn hoặc tìm xe.
Những điều cần biết về ‘No Kings’
Theo trang web, hàng trăm nhà tài trợ chính thức, hay còn gọi là “đối tác”, của các cuộc biểu tình bao gồm Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ, Tự do Sinh sản cho Tất cả, Chiến dịch Nhân quyền, MoveOn.org, People for the American Way, và một loạt các công đoàn lao động.
Trong khi đó, trang web của sự kiện tại Thành phố New York nêu rõ một số tổ chức Marxist nằm trong số các đối tác của sự kiện, bao gồm Đảng Cộng sản Hoa Kỳ, Liên đoàn Thanh niên Cộng sản, Đảng Xã hội Tự do và Đảng Dân chủ Xã hội Hoa Kỳ (DSA).
Người phát ngôn của No Kings, Eunic Epstein-Ortiz, nói với The Epoch Times rằng Đảng Cộng sản Hoa Kỳ chỉ tham gia một sự kiện tại New York và “không phải là đơn vị tổ chức bất kỳ sự kiện nào khác”. Bà cho biết sự tham gia của Đảng Cộng sản tại New York “không phản ánh… lực lượng quốc gia” của các cuộc biểu tình No Kings.
Người biểu tình được yêu cầu mặc đồ màu vàng. Trang web của sự kiện nêu rõ: “Trong suốt lịch sử, những người đã cùng nhau biểu tình chống lại các chế độ độc tài đã sử dụng một màu sắc dễ nhận thấy giữa biển người đông đúc”.
Người dân tham gia cuộc biểu tình “No Kings” tại Washington, ngày 18 tháng 10 năm 2025. Madalina Kilroy/The Epoch Times
Thượng nghị sĩ Chuck Schumer (Dân chủ-New York) cho biết ông sẽ tham gia cuộc biểu tình.
Các cuộc biểu tình No Kings đầu tiên được tổ chức vào ngày 14 tháng 6 tại các thành phố trên khắp cả nước—nhưng không phải ở Washington.
Sự kiện đó trùng với sinh nhật của Trump và một cuộc diễu hành quân sự tại thủ đô vào ngày hôm đó để kỷ niệm 250 năm thành lập Quân đội Hoa Kỳ.
Sự kiện chính được tổ chức tại Philadelphia, nơi thu hút hàng chục nghìn người biểu tình.
Các thành phố được chuẩn bị trước
Sự kiện đầu tiên chủ yếu là phi bạo lực, nhưng một số tiểu bang đang tăng cường sự hiện diện của lực lượng thực thi pháp luật cho các cuộc biểu tình vào thứ Bảy, để phòng ngừa.
Hôm thứ Năm, Abbott cho biết ông sẽ “điều động lực lượng” từ Lực lượng Vệ binh Quốc gia và Sở An toàn Công cộng của tiểu bang vào thành phố Austin.
“Texas sẽ KHÔNG dung thứ cho sự hỗn loạn”, Abbot nói trong một bài đăng trên X, mô tả cuộc biểu tình là “có liên quan đến Antifa”.
“Bất kỳ ai phá hoại tài sản hoặc có hành vi bạo lực sẽ bị bắt giữ nhanh chóng. Luật pháp và trật tự sẽ được thực thi.”
Thống đốc Virginia Glenn Youngkin cũng cho biết ông đã cho phép Lực lượng Vệ binh Quốc gia được đặt trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu, cùng với việc tăng cường đáng kể sự hiện diện của cảnh sát tại tiểu bang của mình.
“Tôi muốn nói rõ rằng người dân Virginia có quyền cơ bản về tự do ngôn luận và hội họp ôn hòa, nhưng quyền đó không bao gồm việc phá hoại tài sản, cướp bóc, phá hoại, gây rối giao thông hoặc bạo lực dưới bất kỳ hình thức nào – những hành vi sẽ không được khoan nhượng”, ông phát biểu vào sáng thứ Sáu.
Trang web No Kings tuyên bố rằng ban tổ chức sự kiện cam kết “hành động bất bạo động” và mong đợi “tất cả những người tham gia sẽ tìm cách giảm thiểu bất kỳ cuộc xung đột tiềm ẩn nào với những người không đồng tình với các giá trị của chúng tôi và hành động hợp pháp tại các sự kiện này”. Trang web nêu rõ: “Không được mang vũ khí dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả những loại được pháp luật cho phép, đến các sự kiện”.
Người dân tham gia cuộc biểu tình “No Kings” tại Washington, ngày 18 tháng 10 năm 2025. Madalina Kilroy/The Epoch Times
Áp lực đóng cửa
Các cuộc biểu tình sẽ diễn ra khi đất nước bước vào tuần thứ ba của việc đóng cửa chính phủ, vốn đang kéo dài trong bối cảnh bất đồng giữa Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ về việc hết hạn trợ cấp chăm sóc sức khỏe thời COVID.
Đảng Cộng hòa đã tìm cách thông qua một dự luật chi tiêu ngắn hạn, cho phép các nhà lập pháp có thêm thời gian để chuẩn bị luật tài trợ lâu dài và đàm phán về những khác biệt trong các ưu tiên chi tiêu với Đảng Dân chủ.
Trong khi đó, Đảng Dân chủ đang trì hoãn việc bãi bỏ các khoản cắt giảm Medicaid và gia hạn tín dụng thuế của Đạo luật Chăm sóc Giá cả phải chăng, vốn sẽ hết hạn vào cuối năm nay.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson (Đảng Cộng hòa-La.) cho biết ông được thông báo rằng Đảng Dân chủ không thể bỏ phiếu thông qua dự luật chi tiêu ngắn hạn để mở cửa lại chính phủ cho đến sau cuộc biểu tình “vì họ không thể đối mặt với lực lượng ủng hộ cuồng nhiệt của mình”.
Bình luận này được đưa ra trong bối cảnh có nhiều đồn đoán rằng Schumer đang cố gắng chống lại thách thức từ Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez (Dân chủ-New York) trong cuộc bầu cử sơ bộ bằng cách thể hiện lập trường cứng rắn chống lại chính quyền Trump.
“Giả thuyết mà chúng ta đang có hiện nay—họ có một cuộc biểu tình “ghét nước Mỹ” dự kiến diễn ra vào ngày 18 tháng 10 tại National Mall. Toàn là phe ủng hộ Hamas và Antifa… một số Hạ nghị sĩ Dân chủ đang bán áo phông cho sự kiện này,” Johnson nói trong một cuộc phỏng vấn trên Fox News tuần trước.
Schumer cho biết ông tin rằng những lời chỉ trích của Đảng Cộng hòa về sự kiện này là nhằm “đe dọa” người biểu tình phải im lặng.
“Không có Ngày của các vị Vua nghĩa là chúng tôi sẽ không im lặng,” ông nói trong một video được đăng tải trên X hôm thứ Năm.
Hạ nghị sĩ Rosa DeLauro (Dân chủ-Conn.), khi thảo luận về việc chính phủ đóng cửa, đã nói với The Epoch Times đầu tuần này rằng bà hy vọng các cuộc biểu tình sẽ thúc đẩy Đảng Cộng hòa đàm phán với Đảng Dân chủ về các yêu cầu của họ.
“Vào ngày 18, tôi hy vọng một số đồng nghiệp Cộng hòa của tôi sẽ lắng nghe cử tri của họ,” bà nói với The Epoch Times đầu tuần này.
Đảng Cộng hòa cho biết đàm phán nên tiếp tục sau khi chính phủ mở cửa trở lại, đồng thời kêu gọi Đảng Dân chủ ủng hộ một dự luật tạm thời, theo đó sẽ cấp ngân sách cho chính phủ liên bang ở mức hiện tại trước khi chính phủ đóng cửa vào ngày 1 tháng 10.
Matthew Vadum và Lawrence Wilson đã đóng góp cho bài viết này.
Stacy Robinson là phóng viên chính trị của The Epoch Times, thỉnh thoảng đưa tin về các vấn đề văn hóa và nhân văn. Có trụ sở tại Washington, D.C., bạn có thể liên hệ qua địa chỉ stacy.robinson@epochtimes.us
Nhà anh nhà em Cách hai đoạn đường dài Tuy xa mà gần tuy gần mà xa Rồi còn xa mấy nữa Khi em đi lấy chồng
Một chiều thu úa lá Một con đò sang sông Một cõi lòng băng giá Một thoáng buồn mênh mông.
Anh đến mừng em trong tiệc cưới Ra về men rượu ngấm buồng tim. Gió khuya lạnh mấy hồn đơn lẻ Một ánh sao rơi chìm trong đêm.
Anh ướp hồn anh men rượu đắng Nghe chừng men rượu đắng niềm yêu Bóng em chợt thoáng mờ hư ảo. Đẹp giấc mơ tan sầu bao nhiêu.
Đường về nhà em Cách hai đoạn đường dài Tuy xa mà gần, tuy gần mà xa Từ đây xa mấy nữa Khi em đã có chồng.
Dù tình còn đậm đà. Dù lòng còn thiết tha Dù buồn xa cách biệt. Thôi em đừng nhắc chuyện đôi ta.
Ca khúc “Nhà Anh Nhà Em” được nhạc sĩ Anh Sơn phổ từ bài thơ :”Đến Đây Là Chỗ Rẽ Lòng” của thi sĩ Hà Liên Tử. Nhà Thơ Hà Liên tử tên thật là Nguyễn Ngọc Biện, ông sinh năm 1928 tại Tân An, Long An. Từ 1948, ông đã cộng tác với các nhật báo, tuần báo văn nghệ ở Sài Gòn. Năm 1958, ông xuất bản tập thơ “Tiếng bên trời” được sự đặc biệt chú ý của các nhà phê bình văn học thời bấy giờ. Đặc biệt, có bài thơ “Đến Đây Là Chỗ Rẽ Lòng” của ông rất nổi tiếng, được nhạc sĩ Anh Sơn phổ thành ca khúc “Nhà Anh, Nhà Em”. Từ sau 1975, thi sĩ Hà Liên Tử ngừng sáng tác. Dưới đây là bài thơ:
Đến Đây Là Chỗ Rẽ Lòng
Tình đã không trọn vẹn Ngỡ ngàng câu hẹn thủy chung H. L. T.
Nhà anh, nhà em Cách hai đoạn dường dài Tuy xa mà gần
Tuy gần mà xa Rồi còn xa mấy nữa Khi em đi lấy chồng!
Một chiều thu úa lá, Một con đò sang sông, Một cõi lòng băng giá, Một thoáng buồn mênh mông…
Anh nhìn em ái ngại: Ngày kia em lấy chồng, Không thiên sơn vạn hải, Mà xa nhau muôn trùng
Mà xa nhau mãi mãi (Trong thương nhớ vô cùng). Bao giờ mình gặp lại
Hoạ hoằn trong cõi mông lung… Tình đã không trọn vẹn, Ngỡ ngàng Câu hẹn thủy chung.
Anh đến mừng em trong tiệc cưới, Ra về, men rượu ngấm buồng tim; Gió khuya lạnh mấy hồn đơn lẻ, Một ánh sao rơi chìm trong đêm…
Đường về nhà anh Cách hai đoạn đường dài, Tuy gần mà xa, Từ nay xa mấy nữa Khi em đã có chồng
Dù tình còn đậm đà, Dù lòng còn thiết tha, Dù buồn trong cách biệt, Thôi em! đừng nhớ chuyện trăng hoa…
Mười năm… Hương lửa mặn nồng, Mười năm hạnh phúc bên chồng, bên con; Tình xưa chừng đã theo ngày tháng Đã cũ-càng rồi trong héo hon…
Con anh và con em Mai sau khi chúng lớn Cùng vui đùa nô giỡn Cùng học chung một trường
Đón đưa hai kẻ chung đường Đừng chào nhau nhé, như tuồng không quen… Kẻo chồng em lại trách ghen, Vợ anh lầm tưởng, thêm ren rối đời!
Gặp nhau, nhìn lại, đủ rồi, Mà nghe xao xuyến bồi hồi… Cố nhân! (Hà Liên Tử)
Còn về nhạc sĩ Anh Sơn, tìm được trên internet chút thông tin về ông như sau : “.. Nhạc sĩ Anh Sơn chuyên hát và thường song ca với Túy Phượng hoặc diễn kịch cùng với Vân Hùng, La Thoại Tân, Hoàng Cầm trong ban kịch Dân Nam của Anh Lân và Túy Hoa những năm đầu thập niên 60. Ông cũng là tác giả của ca khúc Điệu Ru Nước Mắt (viết chung với Vũ Lai chồng nữ tài tử Kim Vui) và Nhà Anh Nhà Em (phổ từ bài thơ Đến Đây Là Chỗ Rẽ Lòng của thi sĩ Hà Liên Tử) được Trúc Mai thu âm và trình diễn tạo thành công đáng kể. Nhạc sĩ Anh Sơn sau 1975 thì sang Mỹ sống ẩn dật ở thành phố Fresno (Cali) và đã qua đời âm thầm không ai hay biết cách đây vài năm ..”