(Cảm nghĩ riêng của Thái Cát: Tấm hình đã được ghép bởi kỹ thuật “Trí tuệ nhân tạo (Artificial intelligence (AI): A.I.)”. Hình ảnh tượng trưng cho một cặp Đồng Tính Luyến Ái nam (Gay) đầy xuyên tạc ác ý diễu cợt sự giao lưu giữa Trump và Kirk, một loại ảnh về đời sống riêng tư mà người Tây phương vẫn dè bĩu.

Bảng quảng cáo này được trưng bày trên bức tường của tòa nhà tại Tel Aviv-Yafo, đôi khi được gọi là Tel Aviv-Jaffa, và thường được gọi đơn giản là Tel Aviv, là thành phố đông dân nhất ở vùng đô thị Gush Dan của Israel (nước Do Thái}.

Hàng chữ “Charlie Kirk vĩ đại – R.I.P: Rest In Peace: Hãy An Giấc Ngàn Thu – Tiếng Latin là “Requiescat in Pace”, cũng viết tắt là R.I.P – Shlomo perl: là hạt ngọc trai.

Khi nhìn đọc tấm quảng cáo, Thái Cát có ý nghĩ dịch vớ vẫn rằng: Trump ôm Kirk vĩ đại, âu yếm thì thầm: “Ơi hạt ngọc trai! Hãy yên giấc ngàn thu!”. Những hàng chữ của giới Giang Hồ Do Thái viết sẵn trên tường dưới bảng quảng cáo, Thái Cát không biết đọc.)

(Người bắn chết Charlie Kirk là Tyler Robinson 22 tuổi, trong buổi diễn thuyết tại khuôn viên Utah Valley University, quận Orem, tiểu bang Utah, USA hôm 10 tháng 9 năm 2025. Robinson đã dùng khẩu súng săn cực mạnh loại Mauser 98, cỡ nòng 30-06 (đầu đạn đường kính 7.62mm và dài 63mm), bay thẳng và nhanh, do quân đội nước Đức chế tạo, rất dễ sử dụng, chỉ bắn từng phát một, rất chính xác. Qua ống nhắm tân tiến, viên đạn xuyên qua cổ Charlie Kirk. Trong bệnh viện, Charlie Kirk đã được ghi nhận là đã qua đời. Về Tyler Robinson, sau khi bắn Kirk từ trên mái nhà, cách chỗ Kirk đứng nói khoảng 150 mét, Robinson đã tháo bỏ bộ đồ thường, thay bằng bộ đồ đen mang sẵn khi giấu súng, xong xách súng chạy vào rừng sát khuôn viên Utah Valley University, quăng súng và trốn mất. Cảnh sát đã tìm thấy khẩu súng Mauser 98 đã bị cưa ngắn nòng để tăng tầm sát hại cùng 3 viên đạn gồm một viên đã cho vào buồng súng cùng 2 viên trong bao súng dự bị.

Cảnh sát cho biết là đã thu được 1 vỏ đạn từ viên đạn đã bắn Kirk, và 3 viên đạn còn nguyên. Trên từng mỗi vỏ đạn, đều có viết: “Thông báo Buldge OWO đây là gì?” “Này phát xít! BẮT!” theo sau là một loạt mũi tên “Nếu bạn đọc cái này, bạn là GAY Lmao” Câu “O Bella ciao, Bella ciao, Bella ciao, Ciao, ciao!” là lời bài hát chống phát xít thời Thế chiến II

Tyler Robinson sống tại St. George, Utah, cách khuôn viên trường Đại học Utah Valley (UVU) ở Orem, Utah, nơi Kirk bị bắn chết vào ngày 10 tháng 9 khoảng ba tiếng rưỡi lái xe về phía nam với một người đổi giống từ đàn bà thành đàn ông. (FBI không tiết lộ hình ảnh và tiểu sử người bạn cùng chung phòng của Tyler Robinson.)

Giám đốc FBI Kash Patel viết trên X vào ngày 13 tháng 9 rằng cha của Robinson đã nhận dạng con trai mình trong một đoạn video được công bố trong cuộc truy lùng nghi phạm trong chiều ngày xảy ra án mạng.

Gia đình Robinson sống rất hạnh phúc. Cha của Robinson khuyên con ra đầu thú lần thứ nhất, nhưng Robinson không chịu. Cha của Robinson lại khuyên con ra đầu thú lần thứ hai, Tyler Robinson nghe theo, nửa khuya về sáng, Tyler Robinson ra đầu thú. Theo hồ sơ của Cảnh sát trưởng Quận Orem, Utah, Tyler Robinson bị giam lúc 4 giờ sáng ngày 12 tháng 9, hai ngày sau khi Kirk bị bắn chết.

Hoàng Tôn Cát trích NGÀY XƯA THẬT GẦN – chuyển từ California ngày 14 tháng 9 năm 2025. Xin tùy ý sử dụng.

Phong Châu

Ngày 26 tháng 8 – 2020 nhà văn và dịch giả Đỗ Phương Khanh, hiền thê của Trưởng Hướng đạo – nhà văn Nhật Tiến đã vĩnh viễn ra đi để lại niềm thương tiếc cho gia đình, bạn bè và giới văn học nghệ thuật. Đúng 19 ngày sau, hôm 14 tháng 9, Trưởng Nhật Tiến cũng vĩnh viễn ra đi và cũng như đối với nhà văn Đỗ Phương Khanh, nhà văn Nhật Tiến đã để lại sự thương tiếc mến mộ của giới học thuật, báo chí và hàng triệu độc giả trong suốt hơn 60 năm qua ở trong nước cũng như hải ngoại. Đã có hàng trăm bài viết của giới phê bình văn học viết về nhà văn Nhật Tiến với những đóng góp lớn lao của Anh đối với nền học thuật và báo chí Việt Nam. Cá nhân tôi có mối liên hệ với nhà văn Nhật Tiến từ trong nước và sau này, ở hải ngoại. Đó là tình thân của tôi và Anh qua sinh hoạt trong Phong Trào Hướng Đạo Việt Nam. Tôi xin phép gọi nhà văn Nhật Tiến bằng “Anh” – là cách xưng hô thân mật giữa anh em Hướng Đạo với nhau.                                                                                             

Những ngày còn ngồi ở ghế nhà trường bậc trung học, tôi đã được đọc những tác phẩm của Anh như Người Áo Trắng (1959), Những Vì Sao Lạc (1960), Thềm Hoang (1961), Mây Hoàng Hôn (1962), Người Kéo Màn (1962)… Trong tủ sách gia đình sau này còn có thêm những cuốn như Chuyện Bé Phượng (1964), Chim Hót Trong Lồng (1966)… Khi ra hải ngoại, liên lạc được với Anh thì tôi có thêm một số tác phẩm của anh viết tại Mỹ do Anh ký tặng.                                                                        

Tôi không biết anh Nhật Tiến có sinh hoạt Hướng Đạo cho đến khi gặp Anh tại trại họp bạn Hướng Đạo Giữ Vững 1970 tại Suối Tiên Thủ Đức và được sinh hoạt chung với Anh từ năm 1971 khi mà Tráng Đoàn Bạch Đằng đang trong thời kỳ phát triển mạnh từ mặt nhân số cho đến nội dung sinh hoạt dưới sự trông coi của anh Tráng Trưởng Trần Trung Du. Tuy chỉ sinh hoạt chung với nhau trong khoảng thời gian hơn bốn năm nhưng tôi và anh Nhật Tiến đã cùng anh chị trong trong Tráng đoàn đã có những sinh hoạt hữu ích cho xã hội. Tráng Đoàn Bạch Đằng là đơn vị Tráng tại Sài Gòn thu hút được nhiều anh chị em sinh viên và giới trẻ thủ đô. Cũng cần nhắc là Tráng Đoàn Bạch Đằng thành lập tại Hà Nội vào năm 1950, sau hiệp đinh Genève, đa số Tráng Sinh di cư vào Nam. Mười năm sau, năm 1960 Tráng Đoàn tái hoạt động tại Sài Gòn. Cơ duyên của tôi đến với Tráng Đoàn Bạch Đằng, hình như là một sắp đặt trước. Đó là, khi tôi còn là một thiếu sinh ở Đà Lạt, một hôm ghé vào hiệu sách thấy có một tập san tựa đề “Chí Trai” do Tráng Đoàn Bạch Đằng ở Sài Gòn phát hành để kỷ niệm ngày tái hoạt động, vì tò mò muốn đọc những bài về Hướng Đạo nên tôi mua một cuốn mang về đọc mới biết lai lịch Tráng Đoàn Bạch Đằng. Cũng vào mùa hè năm đó – 1960, Tráng Đoàn Bạch Đằng tổ chức trại hè ở Đà Lạt và vào một buổi tối có trận đánh bóng rổ giao hữu giữa các tráng sinh Bạch Đằng và các Trưởng ở Đà Lạt, chúng tôi được các Trưởng cho vào xem trận đấu. Tráng Đoàn Bạch Đằng thắng!

Lúc Tráng Đoàn Bạch Đằng ra mắt tái hoạt động tại Sài Gòn thì tôi chỉ là một Thiếu sinh ở Đà Lạt nên những điều ghi ra đây là viết theo ký ức và được một cựu Tráng sinh Bạch Đằng cho biết thêm một số dữ kiện. Đó là anh Trần Trung Sơn, anh cho biết: Lễ ra mắt tái lập Tráng Đoàn được tổ chức rất trọng thể tại rạp Thống Nhất nằm trên đường Thống Nhất cùng với Toán Nữ Tráng Thanh Quan. Trong buổi ra mắt này anh chị em Tráng sinh diễn vỡ kịch “Cơn Giông” của Nhật Tiến.           Khi còn công tác ở Vũng Tàu, tôi thành lập Tráng Đoàn Vượt Sóng và dẫn Tráng sinh về dự trại họp bạn Giữ Vững ở Suối Tiên tháng 12 – 1970. Trong tiểu trại Tráng, đơn vị của tôi dựng lều ngay bên cạnh Tráng Đoàn Bạch Đằng và tráng sinh có nhiều buổi sinh hoạt chung và tôi được quen và làm việc với Trưởng Trần Trung Du và anh Nhật Tiến. Khi được thuyên chuyển về Sài Gòn, Trưởng Trần Trung Du biết tin nên đến thăm tôi và sau anh đã “kéo” tôi và bề trên của tôi vào sinh hoạt với Bạch Đằng. Từ đó tôi đã gắn bó sinh hoạt với Tráng Đoàn Bạch Đằng cho đến cuối tháng tư – 1975.

Ban đầu tôi được giao trách vụ Toán Trưởng toán Tây Kết, kế đến là giữ vai trò Tráng phó đặc trách sinh hoạt và hội thảo trong khi anh Nhật Tiến là Tráng phó đặc trách về báo chí. Tráng đoàn Bạch Đằng có nhân số tráng sinh lên đến trên 60 nên Trưởng Trần Trung Du cần nhiều Tráng phó để phụ giúp. Ngoài tôi và anh Nhật Tiến, còn có bác sĩ Bùi Văn Đức, dược sĩ Hoàng Trung Ký và anh Trần Trọng Thảo, mỗi người phụ trách một phần vụ.

Tráng đoàn Bạch Đằng gồm có 7 Toán: Vân Đồn, Chương Đương, Tây Kết, Bình Than, Vạn Kiếp, Chương Dương và Sông Hát. Toán Bình Than sinh hoạt tại Mỹ Tho và Sông Hát là toán Nữ. Ngoài những sinh hoạt thường xuyên như hội họp, cắm trại, Tráng đoàn còn tổ chức các cuộc hội thảo về các vấn đề của Hướng Đạo, Tráng sinh, Thanh Niên và thời cuộc, tổ chức các công tác từ thiện cứu trợ nạn nhân bão lụt, lập phòng y tế khám bệnh phát thuốc miễn phí, thăm viếng các trung tâm dưỡng lão và các trại cải huấn thiếu niên…

Anh Nhật Tiến là Tráng phó phụ trách báo chí nên Tráng đoàn có một tờ nội san mang tên “Sóng Bạch Đằng” phát hành mỗi tháng được các Trưởng và Tráng sinh trên toàn quốc hoan nghênh và yểm trợ. Chẳng những là Diễn Đàn Tráng Sinh mà còn là diễn đàn chung của giới Thanh Niên Việt Nam với sự đóng góp tiếng nói của nhiều thành phần trong xã hội. Mùa xuân Giáp Dần 1974 anh Nhật Tiến thực hiện tờ đặc san “Xuân Nhân Ái” và số tiền thu được dùng để cấp học bổng cho 27 em học sinh nghèo của tỉnh Quãng Ngãi. Tráng sinh của Bạch Đằng còn có người con của anh Nhật Tiến là Bùi Nguyên Tùng ở Toán Vân Đồn.  

  Bài của Nhật Tiến và bài của Hoàng Kim Châu trên Sóng Bạch Đằng

Anh Nhật Tiến sinh hoạt Hướng Đạo dạo còn ở ngoài Bắc ở tuổi Sói Con và Thiếu sinh với một hành trình dài gắn liền với vận mệnh của đất nước, của văn chương chữ nghĩa và cả vận mệnh của Phong Trào Hướng Đạo Việt Nam. Sau tháng tư – 1975, tôi chỉ gặp anh Nhật Tiến một lần. Đó là vào mùa hè năm 1976 trên đường Cộng Hòa, tôi đạp xe đạp đến đường Trần Hưng Đạo gần chợ Nancy thì nhìn thấy anh đang ngồi uống nước bên vỉa hè. Tôi dừng xe và ghé đến bắt tay “trái” cùng mấy lời thăm hỏi. Tôi bận việc phải đi nên chia tay với anh giữa một buổi trưa hè nắng gắt của Sài Gòn. Từ đó không gặp Anh cũng như anh em Hướng Đạo khác cho đến khi tôi nghe được tin anh đã định cư ở Mỹ sau chuyến vượt biên đầy gian nan, nguy hiểm.

                

Tôi và gia đình qua Mỹ năm 1992, sau thời gian ngắn ổn định, tôi trở lại sinh hoạt Hướng Đạo và biết anh Nhật Tiến cư ngụ bên California. Tôi gọi điện thoại hỏi thăm anh, về sau dùng email để liên lạc. Khi nhắc đến những ngày cùng nhau sinh hoạt với Tráng Đoàn Bạch Đằng, anh có viết như sau: “Tráng đoàn của mình ngày xưa cũng làm được nhiều việc hữu ích. Hình như vào thời kỳ đó, những tinh hoa của Hướng Đạo đều tập trung vào Tráng Đoàn Bạch Đằng. Nay anh em tứ tán hết cả. Nghĩ cũng ngậm ngùi”

Năm 2002 khi thành lập Tráng Đoàn Nguyễn Trãi tại Texas, tôi có báo tin cho anh Nhật Tiến biết. Anh rất vui và mong có dịp gặp anh chị em trong Tráng Đoàn. Khi xưởng báo chí Tráng đoàn thực hiện tờ nội san phát hành mỗi năm, anh là người đã đóng góp bài thường xuyên cho đến khi tờ nội san ngưng phát hành vào năm 2018. Khi có dịp sang California để dự trại, hội họp hoặc viếng thăm tôi cố gắng thu xếp để đến thăm anh. Lần đầu tiên ghé thăm anh vào năm 2012 khi tôi có mặt tại Nam California, bạn tôi là giáo sư Nguyễn Đình Cường đến đón tôi đi uống cà phê, lúc ngồi trên xe tôi hỏi: Anh có biết địa chỉ của nhà văn Nhật Tiến không?

Anh Cường trố mắt nhìn tôi hỏi: Bộ ông quen Nhật Tiến hả? Tôi đáp ngay: Quen từ xưa rồi! Anh Cường cười ha hả và đưa tay với mẩu giấy vuông nhỏ màu vàng để sau kiếng xe chìa cho tôi nhìn. Tôi thấy trên mẩu giấy có ghi 3 chữ: Thăm Nhật Tiến. Thế là anh Cường lái thẳng đến nhà anh Nhật Tiến. Tôi và anh Nhật Tiến vui mừng gặp lại nhau sau hơn 30 năm kể từ ngày tôi gặp Anh ở đường Cộng Hòa năm 1976. Được biết Anh không sinh hoạt nhiều ở bên ngoài vì lý do sức khỏe nhưng thấy anh vẫn miệt mài sáng tác, những lúc có cơ hội Anh vẫn đến chơi với anh em Hướng Đạo. Chuyện trò thật lâu, nhắc đến bao nhiêu chuyện cũ của Hướng Đạo, của anh em bạn bè rồi anh vào bên trong mang ra tặng tôi một số sách là các tác phẩm cũ lẫn mới của Anh. Những lần ghé thăm anh Nhật Tiến sau này cũng đều do anh Cường đưa đến. Nhắc lại chuyện này cũng để cám ơn anh Cường. Hai anh Cường và Nhật Tiến đều sinh hoạt trong Hội Giáo Chức hải ngoại từ lâu.

Nhật Tiến viết bài cho Nội San Nguyễn Trãi

Tháng 10 – 2018 anh chị em Tráng sinh toán Lư Sơn bên California tổ chức buổi Ra Mắt Sách dành cho tôi để giới thiệu tập thơ Hướng Đạo “Nguồn Thật” tại hội trường Nhật Báo Người Việt. Tôi mời Anh đến dự và Anh nhận lời, anh còn hỏi tôi “có mặc đồng phục Hướng Đạo hay không? Tôi trả lời “Có” và Anh đến với bộ đồng phục Hướng Đạo với tua vai ba màu của “Tráng Sinh Lên Đường”. Tôi có nhờ anh góp đôi lời về tập thơ, anh nói anh sẵn sàng nhưng sức khỏe của anh không cho phép và anh có viết cho tôi những dòng như sau: “Thật ngạc nhiên khi thấy anh từ xưa vẫn kín đáo, nay cho in cả một tập thơ. Lại cũng vô cùng thích thú khi qua thơ anh, tôi thấy như cả một quãng đời niên thiếu Hướng Đạo của mình đã được hồi sinh rực rỡ những ngày vui ở trại kể từ lúc sắp xếp ba lô tỉ mỉ từng món cho đến khi chất mọi thứ lỉnh kỉnh lên xe đạp rồi cùng cả Đoàn kéo nhau lên đường hát vang trong nắng sớm. Những ngày xưa ấy thật là thiên đường của tuổi trẻ và qua lời thơ, anh đã ghi lại rất phong phú và rõ nét cùng với cả một đời Hướng Đạo rất phong phú của anh sau này…”. Hôm đến chung vui với tập thơ “Nguồn Thật” anh mang theo cuốn “Từ Nhóm Bút Việt Đến Trung Tâm Văn Bút Việt Nam” để ký tặng tôi. Hôm sau chúng tôi lại gặp nhau trong một quán ăn ở thành phố Westminster, bữa đó có cả chị Nhật Tiến mà những lần ghé nhà thăm tôi không gặp chị. Chúng tôi vui vẻ trò chuyện như không muốn dứt. Khi trở về Houston, lo chăm sóc cho một người con bị bệnh nên suốt năm 2019 không có dịp qua California như dự định. Khi người con đã vĩnh viễn ra đi, rồi tiếp đến là đại dịch Vũ Hán nên mọi sinh hoạt bị ngưng trệ. Tôi thường gửi email hỏi thăm sức khỏe của Anh, Anh đều cho biết là bình thường. Tại nơi tôi ở khi tình trạng lây lan đại dịch có vẻ lắng xuống nên tôi hay ghé thăm nhà văn Hà Thúc Sinh. Lần nào cũng vậy, trong lúc chuyện trò, chúng tôi đều có nhắc đến anh Nhật Tiến, biết tình trạng sức khỏe của Anh suy giảm nên chúng tôi rất quan tâm. Thế nhưng chẳng biết làm gì hơn! Rồi bất ngờ nghe tin chị Nhật Tiến mất, tôi có gọi vài lần nhưng không thấy ai nhấc máy, sau mới biết anh rời chỗ ở lâu nay để về thành phố Irvine với con và anh đã ra đi đột ngột tại nơi này.

       

Thời gian sinh hoạt chung với anh Nhật Tiến trong Hướng Đạo, tôi học được nơi Anh nhiều đức tính, tính trung trực, lòng ngay thẳng. Anh tận tụy làm việc để nhỏ những dòng mật ngọt nuôi đời. Với phong cách của một nhà giáo, một nhà văn và một huynh trưởng Hướng Đạo, anh đã để lại trong lòng của nhiều thế hệ Việt Nam lòng ngưỡng mộ và quý trọng. Trong đó có tôi.

Anh Nhật Tiến thân mến,

Nói về tuổi tác, tôi thuộc thế hệ đi sau. Anh em mình hay dùng chữ “thân mến” để viết câu đầu tiên trong những thư từ trao đổi với nhau trong tình huynh đệ Hướng Đạo. Hôm nay tôi xin phép anh được dùng hai chữ “thân mến” để viết đoạn cuối của bài viết này gửi đến Anh với vô vàn thương tiếc. Anh sẽ gặp nhà văn Đỗ Phương Khanh trong cảnh giới thanh bình an lạc. Anh Chị chia tay với cõi trần sau suốt ba phần tư thế kỷ “Lên Đường” phục vụ.

Vĩnh biệt Anh!

Phong Châu

***

CÓ MỘT LOÀI CHIM

(Nhớ Trưởng Én Nhanh Nhẹn – Nhà Văn Nhật Tiến)

Anh như cánh én lượn bên trời                                         
Trang chữ nguồn thơm mãi không vơi                                       
Mãi vang vọng cõi lòng nhân thế                                                  
Một cõi trần gian mấy kiếp người

Giấy trắng ghi điệu buồn tuổi thơ                                
Những mảnh đời đi giữa bơ vơ                                              
Những Người Áo Trắng sầu vạn cổ                                               
Tiếng hát nụ cười chỉ ước mơ

Ngơ ngác Thềm Hoang khói phủ mờ                                                                                      
Những Vì Sao Lạc giữa hư vô                                                                                                    
Mây phủ Hoàng Hôn chiều khuất nắng                                                                                  
Ánh Sáng Công Viên vẫn đợi chờ

Có một loài Chim Hót Trong Lồng                                            
Người về buồn nhớ gió mênh mông                                              
Mắt lệ trông theo chiều lá rụng                                                          
Biết về đâu bốn cõi thinh không

Cánh Cửa vạt sương cuối chân đèo                                            
Chiều nghiêng về Vách Núi Cheo Leo                              
Chợt nhớ đến Quê Nhà Yêu Dấu                                                       
Cỏ cây hoa lá cũng buồn theo

Thương tiếc chi Một Thời Đang Qua                                                                                      
Mưa Xuân che khuất bóng quê nhà                                                                                       
Mấy nẻo đi về chừng xa lắm                                                                                                      
Bập bềnh con nước cạn bờ xa

Tóc đen, bạc Quê Nhà Quê Người                                                                                          
Sắc màu năm tháng đã kém tươi                                                                                              
Tặng Phẩm Của Dòng Sông ngày ấy                                                                                       
Lau lách ngàn xưa vắng tiếng cười?

Dòng đời đen trắng những nguồn cơn                              
Trở trăn theo Giấc Ngủ Chập Chờn                                   
Xuân đến xuân đi làn gió thoảng                                                       
Bỏ lại sau lưng những giận hờn

Tráng sĩ hôm nay đã Lên Đường                                                      
Chim trời tung cánh mộng viễn phương                                  
Lướt gió thênh thang vào Nguồn Thật                                     
Để lại cho đời những vấn vương

Hoàng Kim Châu RS                                                                      
23 Tháng 9 – 2020

Những chữ Nghiêng đậm là tên của một số tác phẩm
của nhà văn Nhật Tiến.

Phan Nữ Lan chuyển từ bạn

Thơ Trần Quốc Bảo

Nhà tôi xưa, ở Ngã Ba Ông Tạ,

Khu nổi tiếng: bún chả, mộc tồn,

Cứ mỗi xế chiểu, ngả bóng hoàng hôn,

Cả khu vực, thơm lừng mùi thịt nướng!

Món dồi mộc tồn, ngon không tưởng tượng!

Dân Á Châu, đâu có kỵ cây còn,

Gà, cá, cầy, bò…  đều cũng là “con”,

Chẳng phân biệt, hễ ngon là xực ráo!  

Khu Ông Tạ, có anh em Sơn Đảo,

Những tay du đãng khét tiếng yêng hùng!

Được cái… làm ăn thì họ đổi vùng,

Nên Ông Tạ, Bảy Hiền, yên bình êm ả.

Văn nghệ sĩ vùng Ngã Ba Ông Tạ,

Nhiều thật nhiều, mà  danh cũng lừng danh!

Thứ nhất Hoàng Xuân Việt, học giả lão thành,

Nhà ngôn ngữ học, cũng một nhà giáo dục!

Với 373 tác phẩm, thuộc nhiều lãnh vực,

Sở học uyên thâm, rất mực hiền lành,           

Kế đến Hoàng Hải Thủy, Võ Hà Anh,

Và Dung Sài Gòn, văn chương lãng mạn.

Rồi nhà văn MC. Nguyễn Ngọc Ngạn,

Đưa văn hóa vào chương trình Thúy Nga.

Viết bay bướm, có Lê Nguyễn Hương Trà,

Và Đỗ Trung Quân,  văn tài bất hủ!

Chu Vương Miện, Ngô Hải Triều, Nguyên Vũ,

Đặc biệt Lê Tất Điều, Cù Mai Công (*)

Phạm Thiên Thư dòng lục bát phiêu bồng,

Nét mực thăng hoa như thần phù thánh giáng!    

Nhạc sĩ nỗi danh, thì Nguyễn Văn Đông, Văn Giảng,

Nguyễn Đình Toàn, Ngọc Trọng, Trịnh Nam Sơn,

Nét cọ thần kỳ, khó họa sĩ nào hơn!

Có Bùi Đức Lân, Nguyễn Văn Vinh, họa sĩ Ớt,

Danh nhân khu Ông Tạ, kể không thêm bớt,

Tuy nhiên, có thể cũng quên sót đôi ba.

Bởi vì tôi, nay tuổi tác đã già,

Nếu lú lẫn, xin hữu bằng thứ lỗi!  

               Trần Quốc Bảo & Trần Văn Trạch

Còn hai Vị, không thể không nhắc tới:

Quái kiệt Trần Văn Trạch, nhà gần nhà tôi,

Và Chủ nhiệm báo Xây Dựng, đường Mai Khôi.

Cha Nguyễn Quang Lãm, bút danh Thiên Hổ”,

Cha Lãm là bạn học với tôi thuở nhỏ,

Rồi sau này, tôi viết báo cho Ngài.

Không tiền nhuận bút, chỉ nhậu lai rai,

Mỗi lần phát báo, kẹp vài chai rượu lễ!

Ngã Ba Ông Tạ còn nhiều chuyện đáng kể…

Nhưng đã dài dòng, xin tạm ngắt nơi đây.

Gặp ngày rảnh rang, lại sẽ tiếp tục ngay,

Cảm khái viết, vì tôi: Dân Ông Tạ! 

                  Trần Quốc Bảo

                Richmond, Virginia

         Địa chỉ điện thư của tác giả:

      quocbao_30@yahoo.com

(*) Tham khảo bài của bác Cù Mai Công. Cám ơn bác.

Chủ Nhật, 06:00, 14/09/2025

https://vov.vn/xa-hoi/ap-luc-dong-phuc-dau-nam-hoc-noi-lo-cua-nhieu-phu-huynh-post1229477.vov

VOV.VN – Đầu năm học mới, chuyện đồng phục lại “nóng”, khiến nhiều phụ huynh méo mặt vì chi phí. Từ mục đích tạo sự bình đẳng, rèn nề nếp, đồng phục đang bị biến tướng, trở thành gánh nặng tài chính và công cụ kinh doanh trong một số trường.

Từ nhu cầu chính đáng đến biến tướng…

Một phụ huynh tại Hà Nội có con vừa vào lớp 6 chia sẻ, gia đình phải chi trả tới 3,6 triệu đồng cho 18 món đồng phục khác nhau theo yêu cầu của nhà trường. Danh sách trải dài từ đồng phục mùa hè, mùa đông, đồ thể thao cho đến áo khoác, áo gi lê… Đáng nói, quy định mặc đồng phục cả tuần với từng mẫu khác nhau cho mỗi ngày khiến nhiều bộ quần áo con chị chưa mặc đến bao giờ, trong khi trẻ đang tuổi lớn nên nhanh chóng chật.

Ở TP.HCM, chị Thảo Quyên cũng cho biết con trai mình vào lớp 6 phải sắm tới 3 sơ mi, 3 quần tây, 2 bộ thể dục, 1 bộ Quốc phòng, thêm balo… “Sương sương cũng gần 3 triệu đồng, may mà là con trai nên không phải thêm áo dài”, chị Quyên chia sẻ.

Tương tự, chị Thùy Ninh (Vĩnh Yên) chia sẻ nỗi lo khi con thứ hai chuẩn bị vào lớp 10: “Danh sách đồng phục yêu cầu nào là 2 áo dài tay, 2 áo ngắn tay, 3 quần, 2 bộ thể dục mùa hè, 2 bộ mùa đông, thêm cà vạt và áo khoác. Nhà có tới 3 con học ở 3 cấp khác nhau, khoản chi cho đồng phục thực sự trở thành gánh nặng”.

Chị Thu Hà, một phụ huynh tại Hà Nội, chia sẻ: “Ngày xưa đi học có đúng 2 bộ quần xanh áo trắng mặc đầu tuần và cuối tuần. Chấm hết. Mà giờ đủ các thể loại đồng phục, nghĩ nó phiền. Đầu năm vừa nộp hồ sơ đã đóng một cục tiền đồng phục rồi. Đây là còn chưa kể đến áo khoác và áo gi lê đồng phục nữa. Mà lại còn bắt buộc phải mua full combo nữa cơ. Nhà nào không có thì tiền triệu đồng phục cho con cũng phải lăn tăn lắm chứ. Đồng ý là mặc đồng phục, nhưng ngoài bộ chính thì những bộ còn lại nên để tự nguyện. Bản thân học sinh cũng không thoải mái khi phải mặc quá nhiều loại đồng phục”.

Không chỉ dừng ở mẫu mã cầu kỳ, nhiều phụ huynh còn phàn nàn chất lượng đồng phục chưa tương xứng với giá cả. Một phụ huynh giấu tên cho biết: “Mầm non ở chỗ mình mỗi năm một mẫu đồng phục khác nhau, bắt buộc phải mua. Đồng phục chất thì nóng, mặc không được bao nhiêu. Một năm chỉ mặc vài lần, sang năm lại đổi mẫu, rất lãng phí”.

Có thể thấy, thay vì mang lại sự đơn giản, tiện lợi, đồng phục ở nhiều nơi đang bị biến tướng, thành gánh nặng không đáng có. Nhiều phụ huynh đều mong muốn các trường chỉ nên quy định “một bộ, một mẫu” đồng phục duy nhất. Điều này không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí, hạn chế lãng phí mà còn đưa đồng phục trở về đúng ý nghĩa ban đầu: sự giản dị, bình đẳng và tiện lợi cho học sinh.

Khi đồng phục trở thành “dịch vụ”

Đáng lo ngại hơn, nhiều phụ huynh chỉ ra dấu hiệu thương mại hóa. Một người mẹ bức xúc: “Áo màu đỏ phai loang hết ra, váy thì chất kaki thô nhàu, giặt xong không ủi là như cái giẻ rách. Áo mùa đông thì xấu và mỏng, giá lại cao hơn cả hàng thương hiệu. Nhà trường còn kêu gọi mua nhiều bộ. Cứ thích núp bóng nhà trường để làm dịch vụ”.

Thực tế, nhiều trường học chỉ định phụ huynh mua đồng phục tại cơ sở “độc quyền”, với giá cao gấp nhiều lần so với ngoài thị trường. Điều này khiến đồng phục không còn là một khoản chi hợp lý, mà trở thành khoản thu đầy bức xúc.

Câu chuyện không chỉ ở Hà Nội. Tại Trường Tiểu học Lý Tự Trọng (TP. Bắc Ninh), đầu năm học 2024–2025, nhiều phụ huynh phản ánh con em họ phải mua đến 6–7 loại đồng phục với tổng chi phí hơn 2,5 triệu đồng, bao gồm cả đồng phục sự kiện chỉ mặc 1–2 lần. Nhiều người cho biết giá bán đồng phục qua trường cao hơn so với khi mua bên ngoài, nhưng học sinh buộc phải mặc đồng bộ.

Nỗi lo lớn nhất không chỉ nằm ở chi phí. Với những gia đình thu nhập trung bình, mỗi đầu năm học phải bỏ ra từ 2–3 triệu đồng chỉ để mua đồng phục là một gánh nặng. Với những hộ khó khăn, điều đó thậm chí trở thành rào cản để trẻ đến trường đầy đủ, tự tin.

Một phụ huynh ở Bắc Ninh chia sẻ: “Tôi có hai con đang học tiểu học, riêng tiền đồng phục đã gần 5 triệu đồng. Trong khi sách vở, học phí và các khoản thu khác cũng không ít. Mỗi đầu năm học thực sự là một áp lực lớn”.

Trái ngược với Bắc Ninh nhiều trường tại Khánh Hòa áp dụng cách làm đơn giản, tiết kiệm hơn. Thay vì bắt buộc học sinh mua đồng phục tại trường với thiết kế cầu kỳ, Sở GD&ĐT Khánh Hòa hướng dẫn các trường thống nhất về màu sắc, họa tiết cơ bản (áo trắng có logo trường, quần xanh đen), để phụ huynh có thể dễ dàng mua ngoài thị trường.

Một phụ huynh có con học tại một trường THCS ở Nha Trang chia sẻ: “Áo sơ mi trắng thêu logo trường, quần tối màu, tổng chi phí chưa đến 300 nghìn đồng cho cả năm học. Các con mặc gọn gàng, đồng bộ mà gia đình không phải gánh thêm áp lực tài chính. Cách làm này rất hợp lý”.

Sự đối lập này cho thấy: đồng phục học sinh có thể vừa đảm bảo tính thống nhất, vừa tiết kiệm nếu nhà trường đặt lợi ích của phụ huynh lên trên lợi ích kinh doanh.

Giữ đồng phục đúng nghĩa – trả lại sự trong sáng cho học đường

Theo quy định của Bộ GD&ĐT, đồng phục không phải là hạng mục bắt buộc. Các trường chỉ được triển khai khi có sự đồng thuận của phụ huynh và cần ưu tiên thiết kế đơn giản, dễ mua sắm. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều nơi lại đi ngược tinh thần này.

Nhiều chuyên gia xã hội học giáo dục nhận định: Đồng phục vốn để tạo sự bình đẳng, tránh khoảng cách giàu nghèo trong lớp học. Nhưng khi bị biến thành một ‘gói sản phẩm’, ép buộc phụ huynh phải chi tiêu quá mức, nó không còn mang ý nghĩa giáo dục nữa mà trở thành một hình thức thương mại hóa môi trường học đường.

TS. Nguyễn Tùng Lâm, chuyên gia tâm lý giáo dục cho rằng, “bệnh đồng phục” đã trở nên nặng nề ở Việt Nam. Ông ủng hộ việc mặc đồng phục để tạo sự bình đẳng nhưng kịch liệt phản đối việc lạm dụng đồng phục để kinh doanh và tạo gánh nặng cho phụ huynh. Ông đề xuất các trường chỉ nên quy định mẫu mã để gia đình tự may hoặc mua bên ngoài.

Không ít ý kiến cho rằng, việc một số trường “bắt tay” với doanh nghiệp may mặc, độc quyền cung cấp đồng phục với giá cao là biểu hiện của lạm thu trá hình. Điều này đi ngược lại tinh thần Nghị định 81/2021/NĐ-CP về các khoản thu trong cơ sở giáo dục, trong đó nhấn mạnh thu chi phải công khai, minh bạch, trên tinh thần tự nguyện.

Để chấm dứt tình trạng đồng phục bị biến tướng, nhiều chuyên gia đề xuất một số giải pháp như: Công khai, minh bạch: Các trường phải công khai chủng loại, giá thành đồng phục và tuyệt đối không độc quyền cung ứng. Đồng thuận thực chất: Không lấy ý kiến hình thức, mà phải tổ chức họp phụ huynh, lắng nghe và điều chỉnh. Đơn giản hóa đồng phục: Khuyến khích mẫu phổ thông, dễ tìm mua, giống cách làm của Khánh Hòa. Tăng cường giám sát: Sở GD&ĐT, UBND các cấp cần kiểm tra, xử lý kịp thời tình trạng lạm thu núp bóng đồng phục.

Đồng phục cần xuất phát từ lợi ích của học sinh và phụ huynh, chứ không phải lợi nhuận, nó mới trở về đúng giá trị ban đầu – giản dị, bình đẳng và nhân văn. Đã đến lúc các địa phương cần rà soát, chấn chỉnh và đưa ra quy định thống nhất, hướng tới sự minh bạch, tự nguyện và tiết kiệm. Bởi hơn ai hết, đồng phục học đường phải phục vụ cho học sinh và phụ huynh – những người trực tiếp gánh trên vai khoản chi này chứ không thể là công cụ để một số nơi trục lợi.

Lạm thu vẫn “bủa vây” phụ huynh

VOV.VN – Năm học mới vừa bắt đầu nhưng nhiều phụ huynh đã phải đối mặt với áp lực tài chính từ các khoản thu đầu năm. Dù học phí đã được miễn theo quy định, song hàng loạt khoản đóng góp “trên trời” vẫn khiến không ít gia đình lúng túng. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về sự minh bạch và giám sát trong thu chi tại các cơ sở giáo dục

Thu Hằng/VOV.V

@******@

Thái Cát Thân Trọng Tuấn (VH-LVC) chuyển từ California ngày 13 tháng 9 năm 2025.

Chủ Nhật, ngày 07/11/2021

Không hề nói quá khi coi Bảo Đại là người mở đầu văn hóa du lịch – hưởng thụ ở Việt Nam. Để phục vụ cho một trong những “thú vui trần thế” là khám phá du lịch của mình, từ những lầu các và dinh thự trải dài khắp các danh lam thắng cảnh của đất nước, đến những chốn riêng nơi thâm sơn cùng cốc, trên khắp mảnh đất mà mình đáng lẽ phải “trị vì”, nhà vua luôn tìm được “cái đẹp” để tận hưởng.

“Khi trở về Việt Nam lên ngôi Hoàng đế, tôi sẽ chẳng làm gì cả, mà chỉ hưởng lạc những thú vui trần thế”

Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy là con trai duy nhất của vua Khải Định, được xác lập làm Đông cung Hoàng Thái tử năm 9 tuổi. Tháng 6/1922, Vĩnh Thụy được vợ chồng cựu Khâm sứ Trung kỳ, Jean François Eugène Charles, nhận làm con nuôi và theo học tại Pháp. Năm 1925, vua Khải Định mất, Vĩnh Thuỵ về nước thọ tang. Tháng 1/1926, khi mới 12 tuổi, Thái tử được tôn lên kế vị làm Hoàng đế kế nhiệm, lấy niên hiệu Bảo Đại. Tháng 3 cùng năm, Bảo Đại trở lại Pháp để tiếp tục du học.

Vậy là suốt thời niên thiếu, suốt những năm tháng học hành, số lần về nước của Bảo Đại chỉ đếm trên đầu ngón tay. Ông tiếp nhận giáo dục và văn hóa-lối sống phương Tây, mãi đến năm 19 tuổi.

“Khi trở về Việt Nam lên ngôi Hoàng đế, tôi sẽ chẳng làm gì cả, mà chỉ hưởng lạc những thú vui trần thế.” Đó là một trong những tuyên bố của Thái tử Vĩnh Thụy khi rời Pháp để về tiếp tục “làm vua” một nước. Đúng như câu nói của mình, vị vua cuối cùng của triều Nguyễn được biết đến nổi tiếng với lối sống xa hoa và những cuộc ăn chơi khét tiếng. Ông thành thạo nhiều cách hưởng thụ: từ nhảy đầm, đánh golf, sưu tầm ô tô đến săn bắn, và tất nhiên, là một “tín đồ” du lịch.

Tháng 9 năm 1932, khi Bảo Đại kết thúc chuyến du học Pháp trở về, xe ô tô mới xuất hiện ở Việt Nam khoảng 27 năm, với mức giá dĩ nhiên không dành cho tất cả. Bằng gia tài khổng lồ và tính tiêu xài xa hoa, ông vua trẻ không ngần ngại vung tiền cho bộ sưu tập ô tô của mình. Trong cuốn “Bảo Đại hay những ngày cuối cùng của Vương quốc An Nam” ra mắt năm 2006, tác giả người Pháp Daniel Grandclément đã so sánh sở thích của vua Louis XVI nước Pháp với vị cựu hoàng triều Nguyễn: “Louis XVI thì mê các ổ khóa, còn Bảo Đại thì thích hí hoáy hàng giờ với động cơ ô tô”.

Bảo Đại từng là chủ sở hữu của một chiếc Mercedes lớn nặng 4 tấn, có kính dày 3 cm, vỏ chống được đạn 8 ly của tiểu liên và súng máy; bốn chiếc Limousine; một chiếc Citroën động cơ bánh trước; những chiếc xe thể thao hiệu Ferrari hay Bentley; và vài chiếc máy bay, du thuyền khác.

Tất cả những chiếc xe này đều được Hoàng đế sử dụng để đi thăm thú, du lịch mọi nơi. Nguyễn Hữu Đào, người tài xế từng đưa Bảo Đại đi khắp đất nước (và cả nước ngoài) suốt 15 năm, kể lại một chuyện rằng, “Hôm ấy là ngày 9/3, Nhật đảo chính Pháp, đất nước đang trong cơn rối ren nhưng cựu hoàng vẫn mải đi săn ở một cánh rừng thuộc vùng Khe Sanh, huyện Hướng Hóa của tỉnh Quảng Trị”. Quân Nhật tràn vào Huế nhưng không thấy vua đâu, sau khi biết chuyện liền sai người “điệu” ngài từ Quảng Trị về cố đô. Vậy nhưng ngay ngày hôm sau, nhà vua lại bảo ông Đào chở đi Touranne (Đà Nẵng) để nghỉ mát.

Từ ấy, việc dùng xe hơi đi xa, đi du lịch cũng dần phổ biến trên đất Đại Nam. Có thể nói, khoảng thời gian Bảo Đại “ăn chơi hưởng lạc” cũng là dấu mốc đầu tiên cho lối du lịch bằng xe ô tô của nước ta.

“Phần nhiều, sau một ngày đi dạo trong rừng sâu, tôi trở về chòi, cảm thấy khoan khoái trước sự yên lặng của rừng”

Không chỉ có sở thích về xe hơi, Bảo Đại còn mê săn bắn. Hầu như tuần nào, tháng nào, vua cũng rời kinh thành để tìm thú vui tiêu khiển trong chốn thâm sơn cùng cốc. Một trong những địa điểm được ngài ưa chọn nhất là vùng đất Tây Nguyên lắm thú nhiều chim. Đường từ Huế lên cao nguyên tuy xa nhưng xe cộ thưa thớt, mỗi lần đi, vua thường cho chạy xe một mạch từ Huế lên Đà Lạt không nghỉ đêm.

Ở Tây Nguyên, Bảo Đại còn lập một cánh đồng voi rộng lớn ở giữa buôn Đắk Liêng, huyện Lắk (nay là thị trấn Lắk, tỉnh Đắk Lắk), làm nơi chăn thả đàn voi hàng trăm con của mình. Để thỏa mãn thú ăn chơi ít ai sánh được, Bảo Đại cho người xây dựng khu dinh thự nghỉ dưỡng trên đỉnh núi nhìn ra hồ Lắk. Đây là vị trí đắc địa để quan sát buôn Jun, buôn Liên rộng lớn, hay thưởng lãm lễ diễu hành voi hoành tráng do những nài voi tài ba nhất Tây Nguyên thực hiện. Những cây hoa sứ già bên đường lên biệt thự ngày nay, cũng là do Bảo Đại khi xưa mang giống đến trồng.

Nhưng, Quảng Trị mới là khu săn của Bảo Đại, là nơi ông đặc biệt thích đến nghỉ ngơi. Trong cuốn hồi ký “Con rồng An Nam”, Bảo Đại viết về bãi săn ở Quảng Trị của mình:

“Ở đấy, tôi có ngàn mẫu tây đồi núi, có rừng cây nằm ở phía nam Cam Lộ. Trong những khu rừng lớn, có vài con suối nước mát quanh co, có đủ thú rừng của nước tôi, voi, cọp, trâu, rừng, hươu, nai và lợn lòi. Trên nền đất đó một thửa đồi, đã có một ngôi nhà sàn lợp lứa, có bao lơn như tất cả các ngôi nhà sàn của người Thượng.

[…] Đứng trên bao lơn, nhìn ra phía thung lũng ở giữa hai ngọn đồi, tôi có thể quan sát được cả một sự di chuyển của bầy trâu rừng, một loài dã thú vừa đẹp vừa tuyệt vời, vừa rất nguy hiểm, có nhiều con cao tới hai mét”.

“Đến nay, tôi vẫn còn thấy thích thú những buổi chiều hôm ở trại săn Quảng Trị. Hoàng hậu có khi cũng theo đi. Thỉnh thoảng, tôi có một số bạn cùng dự. Chúng tôi đã qua những buổi chiều hết sức cởi mở trong một bầu không khí thân hữu gia đình. Nhưng phần nhiều, sau một ngày đi dạo trong rừng sâu, tôi trở về chòi, cảm thấy khoan khoái trước sự yên lặng của rừng, sau khi mặt trời vừa lặn. Trước khi bóng đêm phủ xuống, mặt trời đi ngủ, thì đó là một tràn than vãn tê tái của loài côn trùng, như loài giun dế đồng thanh ca ngợi ngày đã qua. Sau đó là tĩnh mịch hoàn toàn. Sự hiện diện của đất đai, như chỉ còn có mùi thơm ẩm ướt của cây rừng và của rong rêu trước mịt mùng vô tận…”

Và đó, Bảo Đại – vị Hoàng đế bị ghim chặt với hình ảnh một ông vua ham chơi, xa xỉ – hoá ra cũng là một người đàn ông yêu rừng núi, và khao khát cái thảnh thơi khi vùi mình vào thiên nhiên.

“Trong các cuộc đi dạo, sự cô đơn là điều thích hợp với tâm hồn của tôi”

Ngoài những cơ ngơi ở Kinh đô Huế, Bảo Đại còn có nhiều biệt thự, dinh cơ trải dài khắp ba miền Bắc-Trung-Nam. Đến đâu, vị cựu hoàng này cũng ưu tiên hưởng thụ và sống xa xỉ. Điều đặc biệt là các dinh thự ấy đều tọa lạc ở những vị trí, những mảnh đất mà bây giờ, khi những người Việt thế hệ sau tìm đến, ai cũng dễ dàng cảm thán rằng: chẳng thể lý tưởng hơn.

Ở miền Nam, Bảo Đại có toà Bạch Dinh nằm bên sườn núi lớn của thành phố Vũng Tàu. Với địa thế “tựa sơn hướng thủy”, Bạch Dinh không chỉ có tầm nhìn hướng ra biển đẹp lãng mạn mà còn có ý nghĩa lớn về mặt phong thủy. Năm 1934, toà “Biệt thự trắng” (Villa Blanche) vốn xây dành cho Toàn quyền Pháp này được nhượng lại để làm nơi nghỉ mát cho Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu. Hầu hết các bức tường Bạch Dinh đều được quét vôi trắng, kết hợp với kiểu cửa mái vòm cùng mái lợp ngói, tạo nên nên vẻ đẹp xa hoa, sang trọng và nét nghệ thuật cổ điển của thế kỷ XIX – XX.

Tại miền Trung, có tận 5 toà mang tên Bảo Đại: Dinh I – II – III Bảo Đại ở Đà Lạt, Biệt điện Bảo Đại ở Đắk Lắk và Lầu Bảo Đại ở Nha Trang. Đà Lạt là nơi lưu giữ nhiều kỷ niệm của Bảo Đại, đây cũng là nơi ông lần đầu gặp Nguyễn Hữu Thị Lan – người phụ nữ duy nhất được tấn phong Hoàng hậu của triều Nguyễn. Cả Dinh I, Dinh II và Dinh III đều nằm trên đồi thông cao, có không gian xanh mát và thơ mộng, mang nét lãng mạn đặc trưng của thành phố sương mù.

Ba dinh thự trên cùng với Biệt điện Bảo Đại đều nằm ở trung tâm thành phố, toạ lạc ở vị trí “đất vàng” đắc địa. Lầu Bảo Đại thì chỉ cách trung tâm Nha Trang 6 km về phía nam, là quần thể gồm 5 trong số những ngôi biệt thự đẹp nhất Việt Nam.

Biệt thự Bảo Đại ở Đồ Sơn (Hải Phòng) là hành cung duy nhất của triều đình nhà Nguyễn tại miền Bắc. Biệt thự này nằm trên đồi Vung, được xây dựng từ năm 1928, được Toàn quyền Đông Dương Pafquiere tặng lại cho vua Bảo Đại vào năm 1949. Mỗi lần đi kinh lý miền Bắc, nhà vua và Hoàng hậu hầu như đều chọn nơi này để làm việc, tiếp khách và làm chỗ nghỉ mát cho cả gia đình. Đứng ở đây, có thể nhìn toàn cảnh bán đảo Đồ Sơn và thả tầm mắt theo sóng biển mênh mông đến tận chân trời. Khí hậu vùng đất này cũng rất ôn hòa và mát mẻ, thích hợp để nghỉ ngơi và thư giãn.

Ngoài ra, ít người biết rằng Bảo Đại còn có hai căn biệt thự Pháp cổ xa hoa ở Hà Nội: một căn nằm trên phố Ngọc Hà (Ba Đình) còn một căn ở phố Trần Hưng Đạo (Hoàn Kiếm). Năm 1945, sau khi thoái vị, Bảo Đại từng có thời gian ngắn sống ở đây.

Tất nhiên, Bảo Đại không chỉ đến những nơi trên đây, ông đã đi qua, và ôm ấp vô kể những mối tình khác với nhiều vùng đất của Việt Nam. Có lẽ Bảo Đại đã không hề miệt mài học cách trị nước, nhưng ông đã miệt mài đi, để “khám phá ra những vẻ đẹp của vùng ven đô”, hay “đến Buôn Mê Thuột, ở đấy có một nhà lầu sát hồ nước nằm trên núi cao, vốn là miệng núi lửa xưa kia”.

Như chính ông từng nói, “Rất thường, tôi vẫn đi xa như thế, và chỉ đến đêm khuya mới trở về. Trong các cuộc đi dạo ấy, chính sự cô đơn là điều thích hợp với tâm hồn hiu quạnh của tôi”.

Nguồn: Tạp chí DU LỊCH TPHCM

https://tcdulichtphcm.vn/chuyen-hay/bao-dai-nguoi-mo-duong-cho-du-lich-o-viet-nam-c17a19206.html

Truyện dịch

 François Mauriac

( 1885 – 1970 )

Giải Nobel Văn học 1952

Thái Cát chưa bao giờ thấy thiên tai dữ dội cho đất nước Việt Nam trong suốt cuộc đời dài gần 80 năm. Năm nay, 2025 thấy quá rõ ràng. Cái lụt 1953 tại Huế nghe nói trôi nhà trôi cửa trong khi ở Thanh Hóa nước chỉ xấp xỉ mặt đường.

Trận lụt năm 1964 Tại Quảng Ngãi làm Thái Cát nhớ câu khi cứu lụt: “Răng mà run ri? – Ri mà run chi?”

Trận lụt năm 1971 tại miền Bắc, miền Nam quyên góp cứu trợ, hội Hồng Thập Tự Quốc Tế chuyển.

Những trận lũ lụt sau năm 1975, có bàn tay nhỏ bé của Thanh Nhã (VH-HTK) chèo thuyền trao mì gói tận nóc nhà. Tin cho rằng lũ xảy ra như vậy là vì sau năm 1975, Hà Nội bán gỗ rừng Trường Sơn cho Nhật Bản, nên mưa rừng không có cây chận lại, nước mưa tuôn về thành lũ, phá hại nhà cửa ruộng vườn.

Tiến sĩ tốt nghiệp Đại Học Ohio là Bùi Văn Phú đã liên lạc văn phòng Đại sứ Nhật Bản tại Hoa Thịnh Đốn. Kết quả là Nhật Bản trả cho Hà Nội mười bảy (17) triệu Mỹ Kim để trồng lại rừng. Chương trình ký kết giữa Nhật Bản và Việt Nam được thi hành đúng như dư định. Trương Văn Tẩu (SĐ-LVC) có góp công vào chương trình Trồng Lại Rừng này, sau khi phải qua Phi Luật Tân tham dự khóa trồng cây trên rừng.

Năm 1960, Thái Cát trồng một cây mít ươm từ hột trong vườn ông bà nội tại Nguyệt Biều. Năm 1973, Thái Cát lên làng Nguyệt Biều thăm nhà thờ trước khi lên đường nhận nhiệm sở là trường Nữ Trung học Pleime, Pleiku. Cây mít sau 13 năm đã cao lớn, ra nhiều trái, thân cây to như cột nhà. Thử nghĩ, chương trình Trồng Lại Rừng năm xưa, tất cả đều có ghi vào biên bản giữa hai nước Việt-Nhật vẫn còn đó, những cây thông do Trương Văn Tẩu (SĐ-LVC) trồng sau mấy chục năm, chắc đã cao lớn trưởng thành đủ sức chống nước mưa rừng gây lũ! Thế nhưng, sao lũ vẫn ùa về, càng lúc càng lớn, lại từ đảo Phú Quốc chẳng liên can về vụ bán cây rừng Trường Sơn, đến Cà Mau, lan ra khắp nước Việt Nam, tuốt tận Cao Bằng, Lạng Sơn trong các tháng 6, 7, 8 và 9 năm 2025? Trả lời: “Xã Lũ!”

Thời Phong Kiến đã qua rồi. Hết cảnh vua tôi dựng đài cầu mưa chống hạn. Chuyện Ông Lụy, Bà Lụy đã hết rồi, vì Ông và Bà đã bơi theo Phong Kiến trôi vào quá khứ. Thế nhưng từ sau 1975, mưa lũ ở mô mà trút xuống cái đất nước Việt Nam dữ như ri rứa hè? Các Cống, các Đập vì mưa lũ ồ ạt, tràn đầy. Phải xả nước hồ chứa để đập nước khỏi vỡ. Nước xả nhiều gây lũ cống. Nước tràn đầy biến lũ cống thành lũ quét, làm trôi những gì theo lối của dòng nước, như đất đá, cây bụi cây, nhà cửa, vườn tược, ruộng nương, gia súc cùng những người dân khốn khổ vô phước.

Nước lũ ùa về. Đến một vùng có thế tạm chứa nước của lũ cuồng, những thứ cuốn theo dòng nước lũ, dừng lại, lắng xuống: Các thứ nặng như đá tảng, đám cây trốc gốc, bùn sỏi. Các thứ rác rưởi tiếp theo. Trong địa phận có người ờ như xóm, làng, thị xã. Các hầm tiêu lềnh phềnh. Các đống rác, hố phân, cống rãnh, nước đọng hòa theo nước lũ tan trong các xóm, các phố. Đường đi ngập nước ô nhiiễm. Tan rữa từ xác chết thú vật, của người, của hố phân, của đống rác, của những thứ không biết quăng vất ở đâu!? Nước lũ bị ô nhiễm không thể tả.

Thời 1960, những gót chân son lội nước lụt trên đường Lê Lợi trước trường Nữ Trung học Đồng Khánh, Huế không còn nữa. Công tác Thủy lợi sau năm 1975 đi theo mấy con Tép Rong, Tép Bò bên An Giang, Châu Đốc, lúc buồn tình ra Phú Quốc khóc Hòn Chồng! Sài Gòn Cũ tắm nước lũ đê mê. Sau khi nước lũ rút, bắt đầu lại cuộc đời mới, chống cự với chứng sâu Quảng ngoằn ngèo ở ống chân, chứng Ghẻ Hờm bầy nhầy nơi mắt cá chân, những chứng bệnh lạ lùng mà 40 ngàn (40,000) ngài Tiến Sĩ Photocopy của Việt Nam “đương đại” cho là rác Hà Nội, không biết là cái chi chi! Trong một xã hội tuyệt vời của xã hội Việt Nam, bà bán rau muống gánh cũng là bà triệu phú! Một xứ không có nhà tù. Một xứ không có người nghèo đói ba xu! Một xứ mà ngay trong chốn rừng sâu nước độc, vẫn có điện để dùng điện thoại cho dù nước lũ quét trôi tất cả. Một xứ mà rất nhiều triệu phú chịu khó ở nhà thuê trong khu phố hẻm tồi tàn xuống cấp đến cùng cực.

Thác lũ bất thình lình ùa về từ một chỗ nào đó. Nhà nước Hà Nội giới hạn hình ảnh các nơi tạm trú cho các nạn nhân nước lũ. Phải chăng, một hệ thống tham nhũng do nhà nước thực hiện trong tình trạng cứu trợ này?

Nạn nhân vì lũ quét ở Pakistan được lo lắng tử tế. Nạn nhân lũ quét Việt Nam bị lơ là, các hình ảnh bày trò quét bùn của một nhóm theo đóm ăn tàn đã được trình bày theo đường lối của Hà Nội. Tô mì gói hòa trộn mùi tôm cho bà cụ cần giúp đỡ trong sân trường tiểu học, tạo chút màu mè cho một xã hội chỉ Ngồi Trên Mà Nói tăng thêm một chút “dễ thương”. Những món ăn nghĩa tình gởi đến nơi lũ phá, liệu có đến tận tay mấy người bất hạnh khốn đốn hay hao hụt bởi các bàn tay quyền chức hồng trên? Các gối chăn ấm êm rực rỡ xếp trên các bàn của hoc sinh trong các trường hóc, liệu có đủ cho những kẻ cơ hàn khắp nước, hay chỉ là một mảnh làm hàng cho có vẻ thương dân? Ôi thôi! Nhiều thắc mắc quá! Tạm dừng đi thôi!

Đế Quốc Mỹ tuyên bố địa cầu thay đổi khí hậu. Nhiêt độ quả đất nóng dần. Nhiều hiện tượng khác thường sẽ xảy ra. Băng tảng ở Bắc Cực tan và mực nước biển trên quả địa cầu sẽ tăng. Mưa, gió, bão, lũ sẽ xuất hiện bất thường.

Chuyện mưa lũ ngày 3 tháng 7 năm 2025 tại Texas làm hơn 130 người thiệt mạng khiến ông Tổng Giám Đốc của hãng gây mưa theo giao kèo của chính phủ Mỹ dưới quyền của thống đốc Texas, bị một số người dân Mỹ đòi giết chết.

Các nhân viên tại một công ty gieo mây đã nhận được những lời đe dọa giết người và kêu gọi phá hoại sau khi giám đốc điều hành của công ty cố gắng chứng minh rằng hoạt động tạo mưa của công ty không liên quan gì đến thảm họa lũ lụt gần đây ở miền Trung Texas.

Ông Augustus Doricko, 25 tuổi, CEO của Rainmaker Technology Corporation, đã đăng bài lên X vào ngày 8 tháng 7, gắn thẻ tài khoản an toàn mạng xã hội và giám đốc sản phẩm Nikita Bier, tuyên bố: “Địa chỉ và hình ảnh văn phòng của chúng tôi đã bị doxxed hôm qua và các bài đăng vẫn còn tồn tại mặc dù đã bị báo cáo. Tôi có thể liên hệ với ai để xóa bài đăng này?”

“Rainmaker vẫn nhận được những lời đe dọa bất chấp lời giải thích của tôi về X”, Doricko nói với The Epoch Times trong một email nhận được ngay trước 6:30 chiều ET ngày 8 tháng 7. “Chúng tôi đã yêu cầu nền tảng này can thiệp vào một số bài đăng nhất định và sẽ tiếp tục giải thích sự thật đằng sau hoạt động của chúng tôi tại Texas để làm sáng tỏ mọi hiểu lầm về sự việc.”

Rainmaker đã tiến hành một hoạt động gieo mây theo lịch trình vào chiều ngày 2 tháng 7 tại Quận Karnes, Texas, cách Quận Kerr hơn 150 dặm về phía đông nam và nằm ở hạ lưu Sông Guadalupe và tất cả các con sông bị ảnh hưởng khác.

Tuy nhiên, các cáo buộc nhanh chóng xuất hiện trên mạng xã hội, cố gắng liên kết hoạt động của Rainmaker với lũ lụt, bao gồm một cuộc điều tra từ Tướng Mike Flynn.

“Thảm họa thiên nhiên ở vùng đồi Texas là một thảm kịch”, Doricko trả lời vị tướng trên X vào ngày 5 tháng 7. “Tôi cầu nguyện cho Texas. Rainmaker không hoạt động tại khu vực bị ảnh hưởng vào ngày 3 hoặc 4, cũng không góp phần gây ra lũ lụt xảy ra trên toàn khu vực. Rainmaker sẽ luôn hoàn toàn minh bạch.”

Công ty của Doricko đã tạm dừng mọi hoạt động gieo hạt mây sau khi các nhà dự báo xác định được tàn dư ẩm ướt của Bão nhiệt đới Barry đang tiến vào tiểu bang. Ông đã nhiều lần khẳng định rằng việc thay đổi thời tiết không liên quan gì đến thảm họa, và lập trường này đã được các chính trị gia như Thượng nghị sĩ Ted Cruz (Đảng Cộng hòa-Texas) và các chuyên gia thời tiết đồng tình.

“Việc cho rằng việc gieo mây đóng vai trò trong sự kiện bi thảm này là hoàn toàn vô lý”, Andrew Dessler, giám đốc Trung tâm Thời tiết Cực đoan Texas thuộc Đại học Texas A&M, cho biết.

Công nghệ gieo mây đã xuất hiện từ những năm 1940 và được sử dụng thường xuyên để tăng lượng tuyết rơi vào mùa đông, bổ sung nước cho tầng chứa nước ngầm và tưới tiêu cho đất nông nghiệp khi các phương pháp khác như bơm nước ngầm hoặc dẫn nước biển khử muối từ bờ biển là không khả thi hoặc bất khả thi.

“Có những quận và trang trại ở Texas trả tiền cho chúng tôi để gieo mây, bởi vì nếu không có nó, họ sẽ có ít nước hơn và có nguy cơ phá sản và ngừng hoạt động do hạn hán”, Doricko phát biểu trong một cuộc trò chuyện trên Spaces được tổ chức trên X vào ngày 7 tháng 7.

Theo bài :” CEO của Cloud Seeding phải đối mặt với nguy cơ bị giết sau khi phủ nhận liên quan đến trận lũ lụt ở Texas7. Của T.J. Muscaro 7/8/2025|Updated: 7/9/2025 0:00 7:25- https://www.theepochtimes.com/us/cloudseeding-ceo-faces-death-threats-after-denying-links-to-texas-floods-5884491?ea_src=author_manual&ea_med=related_stories”.

Gây mưa bằng cách dùng máy bay trong giai đoạn đầu. Hiện tại, gây mưa dùng hệ thống radar, từ trạm không gian của Hoa Kỳ ISS.

Vấn đề gây áp suất thấp trên mặt biển tạo thành gió, lớn dần thanh cuồng phong gây bão cuốn vào những vùng thử nghiệm. Điều khiển sự di chuyển của cơn bão vào những vùng dự định và chấm dứt cơn bão sau khi được như dự tính.

Bão gồm gió và mưa, sấm sét. Thời kỳ 1860, chiến tranh thuốc phiện. Đế quốc Anh dùng thuốc phiện làm người dân Trung Hoa trở thành yếu đuối, vô dụng. Hiện tại, Chiến Tranh Nước Mưa làm Đông Nam Á Châu lâm vào tình trạng suy yếu về mọi phương diện. Vùng Đông Nam Á Châu bị nước lũ mưa nguồn phá hủy trang trại, ruộng vườn. Nguồn thực phẩm bị thiêu hủy nặng nề. Dân Á Châu có thể lâm vào nạn đói. Xác người chết đói liệu có thể nuôi thơm cho ruộng đồng hay không đây? Chiến Tranh Nước Mưa đã lộ diện lâu rồi! Mưa Xuân êm đềm tỏa hương và mưa Thu tình ái không lưu ngày tháng! Thôi, cứ tạm gọi năm 2019 là năm bắt đầu Chiến Tranh Nước Mưa tại vùng Đông Nam Á Châu.

Riêng năm nay, năm 2025, Việt Nam đã trải qua 7 cơn bão:
01 – bão số 1 (bão Wutip) – Ngày 12/6/2025

02 – bão số 2 (bão Danas) – Ngày 05/7/2025

03 – bão số 3 (bão Wipha) – Ngày 21/7/2025

04 – bão số 4 (bão Soulik) – Ngày 24/7/2025

05 – bão số 5 (bão Kajiki) – Ngày 26/8/2025

06 – bão số 6 (bão Nongfa) – Ngày 29/8/2025

07 – bão số 7 (bão Tapah) – Ngày 09/9/2025

08 – bão số 8 đang chuyển mình để hình thành trong tuần tới. Chưa có tên.

Chút chi gọi là chứng cớ:

VÀI ẢNH TƯỢNG TRƯNG BÃO LỤT

Chính quyền địa phương đang tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ tại xã Ngũ Chỉ Sơn, thuộc Khu Du lịch Quốc gia Sa Pa, tỉnh Lào Cai.

Ai gây ra Chiến Tranh Nước Mưa trong địa hạt Đông Nam Á Châu rứa hè. Đã sáu năm qua, từ năm 2019 đến 2025, Thái Cát chẳng hề nghe lấy nửa lời tố cáo kẻ gây ra Chiến Tranh Nước Mưa.

Kể trong suốt 6 năm, nước Việt Nam đã hứng chịu bao nhiêu Cơn Bão Bất Thường? Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố vấn đề thay đổi khí hậu thế giới. Ông Tổng thống Cả Đần Rô Bai Đần cũng nói tiếp. Dân Việt Nam dễ tính, không thèm biết có bao nhiêu cơn bão đã xảy ra tại Việt Nam trong sáu năm qua. Ối dào! Bão vơi biệc! Nhằm nhò gì ba cái chuyện lẻ tẻ!

Ừ! Thiệt quả là lẻ tẻ! Chỉ vài viên ốc xít bạc và vài trăm gờ ram muối ăn, mang lên rải trên đầu các đám mưa, sẽ làm nhiệt độ cân bằng 40 độ C cũng như 40 độ F. Lạnh như vậy, mấy hơi nước sẽ đông lại thành hạt Giống Mây Trời, rồi vì sức hút của trái đất, rơi xuống, hóa thành những hạt nước mưa. Nhẹ thì mưa xuân, mưa phùn, mưa thu. Nặng thì mưa rào, mưa giông, mưa bão. Nặng hơn nữa thì mưa đá, mưa lũ.

Bạn có thích trồng hoa cảnh không? Nếu có thì có thích tưới nước cho cây hoa cảnh không? Phải cầm bình nước gắn hoa sen để tưới hoa cảnh mới sướng. Nước từ vòi hoa sen của bình tưới phun ra như mưa. Phun nhiều hay ít tùy theo bàn tay của bạn. Những tia nước từ miệng vòi hoa sen phun ra như mưa trông thật dễ thương! Nhưng chẳng có thằng con thi sĩ hay nhạc sĩ hay văn sĩ nào mất công lên tiếng ca tụng mấy tia nước từ vòi sen thoát ra của bình tưới trùy theo độ dốc của bàn tay. Khi bàn tay dốc nhẹ, tia nước như mưa thu. Thúc cho mau nên dốc mạnh tay, nước trong bình tưới phun ra ồ ồ như giông bão. Nếu bất thình lình vì lý do nào đó, bình nước dùng cho việc tưới cây thình lình vỡ tung, rơi mất đáy, nước trong thùng đồng loạt đổ ụp xuống luống hoa, gây ra tình trạng tương tự như lũ quét!

Bạn đã thấy các thứ mưa xuân, mưa thu, mưa giông, mưa phùn, mưa bão, mưa đá. Bạn đã thấy mưa lụt, mưa lũ cống, mưa lũ quét các thứ. Bạn có thể vẫn còn quan niệm dễ dàng cho đây là hiện tượng trong thiên nhiên của quả địa cầu. Trời làm giông bão lụt lội. Trời gây thiên tai đói kém chết chóc. Có thiệt không đây? Hàng năm, tại Việt Nam, tùy theo từng vùng có độ lạnh khác nhau, gây nên những cơn mưa khác nhau. Nhưng năm 2025 nay, từ tháng sáu, mưa bão ghé chơi nhiều vùng, lại bất ngờ kéo thêm Mưa Lũ làm sập trôi nhà, ngập ruộng vườn, tạo cảnh cơ cực cho những người dân trong vùng. Nước tràn ngập nhiều gấp ngàn vạn lấn nước đổ miệng chỉnh. Nước trôi sập cả núi đồi. Thiên tai! Ông Trời ác quá hè! Nhưng Ông Trời có thiệt sự làm chuyện ác chết người hại của như ri không đây? Ngành khoa học tân tiến hôm nay, chuyện con người ngồi trong dụng cụ bay được như chim trong không gian là chuyện quá dễ dàng. Lại mấy thứ người máy A-I là chuyện nhỏ. Cứ sai máy bay không người lái lên quá tầng mây của vùng muốn làm lũ quét tai hại thả hỗn hợp muối xuống là xong. Mưa lũ quét làm lở núi, sạt đất, trôi nhà, tàn phá ruộng vườn mùa màng lúa gạo hoa quả, giết hết tôm cá trong các lồng nuôi sông, biển! Cơ là Đói! Hàn là Lạnh. Đói và lạnh thấy rõ ràng sẽ diễn ra từ đảo Phú Quốc đến Cao Bằng, Lạng Sơn!

Mấy hột muối trộn ốc xít bạc gây mây lạnh, đông đá hơi nước, đổ ụp xuống làm lũ quét trên đất nước Việt Nam.

Lại nữa, cũng mấy hột muối trộn ốc xít bạc làm một vùng biển nhỏ trên Thái Bình Dương, từ quanh nước Phi Luật Tân đến phía Tây đảo Trường sa, hạ thấp nhiệt độ, giảm áp suất, gây gió ốc xoáy, lớn dần tạo thành lốc. Gió lốc xoáy mạnh với tốc độ trên 60 ki lô mét một giờ thành gió bão. Rồi cứ theo đường vạch sẵn của áp suất mà lấn vào bờ biển Đông Nam Á Châu. Tức là bờ biển nước Việt Nam. Gió bão tiếp tục lớn dần theo sự trợ giúp của một thế lực ngầm đầy chủ ý. Vượt mấy chục cây số trong vòng vài giờ, vào tới dãy Trường Sơn. Tự tiện gây bão lũ quét tàn phá Lâm Đồng, Bảo Lộc, Đà Lat, Sapa, cao Bằng, Lạng Sơn, lần qua tới Quảng Đông, Hồng Kông của Miền Hoa Lớn! Rõ ràng là do áp suất thấp giữa biển Thái Bình gây ra. Rõ ràng là do tình trạng biến đổi khí hậu của khí quyển trên Thái Bình Dương! Tự nhiên nó xảy ra như vậy. Chẳng thấy chứng cớ nào của nền văn minh khoa học thế giới “đương đại” của loài người xía vào!

Người Việt Nam đang sống trong nước Việt Nam bây giờ rất ngoan và rất dễ thương ghê! Gió bão số 5 và số 7 là lời ru. Mưa lũ số 5 và số 7 là là tiếng nhạc. Đang lặng yên bình thản chờ cơn bão thứ 8 đang chuyển mình. Lội nước mưa trộn nước hầm cầu tiêu, cống rảnh phế thải và các thứ ô nhiễm là tắm gội nước Văn Minh Chủ Nghĩa! Lo gì chuyện ruộng vườn tan hoang gây đói kém vì đã có Nhà Nước Trách Nhiệm! Chuyện Nhỏ Như Hạt Cỏ. Chuyện Nhỏ Như Hạt Mưa. Chuyện nhỏ như Hạt Giống Mây Trời! Chuyện nhỏ như lũ Man Di An Nam dưới cái nhìn của Người Miền Hoa Lớn!

Người Việt Nam ơi! Tỉnh dậy đi thôi! Nước lũ đã ngập đến tận cổ rồi! Đừng để bị chết trôi mà ngôn ngữ tuyệt vời của Giải Phóng 1975 gọi là Đuối Nước!

Người Việt Nam ơi! Tỉnh dậy đi thôi! Đói và Rét đang đứng trước cổng. Ngạ Quỷ tức là lũ Quỷ Đói đang mỉm cười thật tươi, chờ đợi!

Nếu không thì cứ như em bé Sài Gòn vô tư này ra nhận quà Tết Trung Thu!

Thái Cát Thân Trọng Tuấn (VH-LVC) trích Ngày Xưa Thật Gần. chuyển từ California ngày 11 tháng 9 năm 2025 với tất cả lo lắng thương yêu vể quê hương Việt Nam. Xin tùy ý sử dụng

Các gia đình tụ tập tại Cầu Dalal lịch sử ở Zakho, Iraq, vào ngày 7 tháng 9 năm 2025 để ngắm “trăng máu” trong hiện tượng nguyệt thực toàn phần. Mohammed Majid/Middle East Images/AFP qua Getty Images

BÁO ĐIỀM GÌ ĐÂY?

@******@

Thái Cát Thân Trọng Tuấn (VH-LVC) trích NGÀY XƯA THẬT GẦN, chuyển từ California ngày 11 tháng 9 năm 2025.

Xin tùy ý sử dụng.

Hoàng Tôn Cát trích NGÀY XƯA THẬT GẦN – chuyển từ California ngày 07 tháng 9 năm 2025. Xin tùy ý sử dụng.

FB Cù Mai Công

Khán phòng bày hơn 50 ghế, không một chỗ trống. Bốn, năm chục ghế khác đưa vô nhưng không kê được vì còn chỗ nào mà kê. Nhiều anh chị em phải đứng.

Có sao đâu, người Sài Gòn mà, phía trước ngôi nhà 16 Alexandre de Rhodes – nơi giao lưu – là công viên “huyền thoại” trước Dinh Độc Lập, người Sài Gòn ngồi đầy tám chuyện vui vẻ. Đã thương rồi thì đứng, ngồi gì mà chẳng được.

Ba tiếng đồng hồ tràn ngập niềm vui chia sẻ khi nghe chuyên gia dinh dưỡng, ẩm thực Vũ Thế Thành nói tới chuyện xa Sài Gòn rồi mới “nhớ chết mẹ”. Sài Gòn đâu của riêng ai và ai chẳng có một góc Sài Gòn của mình, đâu chỉ là anh Vũ Thế Thành và tôi.

Tiến sĩ Hoàng Kim Oanh bồi hồi kể lại những ký ức về Bến Nghé, Thương xá Tax, xưởng Ba son, bến Bạch Đằng, ký ức tuổi thơ lớn lên ở Sài Gòn. Chị Mỹ Trang, dân Tân Định nhớ về ngôi nhà mình xửa xưa, rạp Văn Hoa – Đa Kao trên đường Trần Quang Khải. Một bạn gái Quảng Ngãi 20 năm học hành, mưu sinh ở Sài Gòn kể về buổi đầu lạ lẫm, sờ sợ, giờ thì “bén rễ xanh cây” với Sài Gòn, khó mà về nổi. Anh Nguyễn Thế Sơn, em ca sĩ Giang Tử nói về cái riêng của món ăn thức uống Sài Gòn…

Một nhà thơ nữ lên tiếng. Tôi đố anh em nghe giọng chị đoán thử quê ở đâu. Ai cũng đoán trật lất. Cũng dễ hiểu khi giọng quê của chị đã thành giọng Sài Gòn từ lúc nào.

Anh em lẫn khán giả xôn xao khi thấy một khán giả bất ngờ tìm tới buổi giao lưu: chị Kim Hạnh, nguyên tổng biên tập báo Tuổi Trẻ và Sài Gòn Tiếp Thị. Chị Kim Hạnh khỏi nói ai cũng biết đó là một nhà báo lớn, tài năng, sắc bén và cứng cỏi, được người Sài Gòn lẫn nhiều thế hệ làm báo chúng tôi ngưỡng mộ, quý mến.

Anh em vui quá chừng, mời chị lên trên. Chị Kim Hạnh cất giọng rặt Sài Gòn, dù ba chị vốn gốc Bắc 1940 Ninh Bình (chị nói nhỏ với tôi: nhà bố mẹ chị và nhà bố mẹ em gần nhau đó), dạy con nghiêm cẩn kiểu Bắc xưa, để nói về cái chất Sài Gòn của báo Tuổi Trẻ, báo Sài Gòn Tiếp Thị; về món Sài Gòn giữa bao nhiêu “hương vị quê nhà” trên các tờ báo Xuân của Sài Gòn Tiếp Thị.

Cả khán phòng lặng đi, hút hồn theo phong cách, nét riêng, ý tứ lạ, luôn tìm tòi cái mới của một người chị Sài Gòn: từ làm báo theo cách mới đến tìm tòi, thể hiện những món ăn, sản phẩm chọn lọc, tinh tế – với những nguyên liệu đơn giản thường ngày rẻ tiền: trái thơm, trái dừa…

… Ngồi cuối hàng ghế khán giả, đạo diễn – ông chủ Hãng phim Xuân Phước mắt nheo nheo lắng nghe chị Kim Hạnh chia sẻ – trong một ngôi nhà êm ả Sài Gòn, giữa những trái tim nhẹ nhàng của “Sài Gòn bao thương”…

Cái “bao thương” ấy của Sài Gòn tôi cũng được thương lây trong buổi sáng cuối tuần này khi được gặp lại những gương mặt anh chị em, bạn bè mấy chục năm rồi, nghe giao lưu mà tới: anh Nhã – nguyên giám đốc Saigon Co.op Mart, đạo diễn Xuân Phước, anh Nguyễn Thế Sơn…

“Bao thương” những món quà anh em tự làm và “nhét” vô tay tôi sau buổi gặp. Có bạn mua sẵn mấy tập sách tôi viết chờ tôi ký tên – dù buổi gặp này không phải giới thiệu sách của tôi.

“Bao thương” khi ngồi lặng lẽ suốt ba tiếng cuối các hàng ghế, ăn mặc rất thường là Lê Đình Giáp, lãnh đạo, phó TGĐ chiến lược mấy công ty ở nước ngoài và trong nước, như Longvan Group. 23 năm trước. Giáp là môn sinh sân võ tôi. Cuối buổi, Giáp rụt rè gặp tôi: “Lời dạy và cách sống của anh là tấm gương em theo đuổi, học tập suốt đời. Cảm ơn anh rất nhiều. Anh mãi là người Thầy. Em nhớ mãi lần em trặc khớp ngón khi đấu, được anh sửa khớp vô; nhớ mãi những tô bún bò anh đãi tụi em sau buổi tập. Hôm nay em chỉ mong mời anh ăn một bữa trưa với em…”.

Người Sài Gòn thiệt bụng dạ, khó quên “nghĩa cũ tình xưa”, bình dị thói nếp cư xử. Như anh chị em dự buổi gặp gỡ ăn mặc thoải mái, có bạn mang cả dép lê. Người Sài Gòn sang trọng, quý phái về tính cách bao dung, nhẹ nhàng ngay cả khi lam lũ trong cuộc mưu sinh giữa đường đời là vậy. Vậy nên tôi trước anh em có gì phải giữ, co cả chân lên ghế có mất gì đâu.

Xin nhớ mãi những tấm lòng Sài Gòn đến với nhau sáng 6-9 chia sẻ chân tình, “có sao nói vậy người ơi”, khỏi “rào trước đón sau”.

Xin được bày tỏ lòng cảm ơn anh chị em Chi nhánh Nhà xuất bản Phụ Nữ đã “dẫn lối, đưa đường” cho những trái tim – tấm lòng Sài Gòn gặp nhau, giữa tâm điểm của trung tâm thành phố: “Hội sách Phường Sài Gòn” (từ 5 đến 14-9-2025, ở 16 Alexandre de Rhodes).

• Xin nói thêm xíu với anh em: Chị Kim Hạnh Vũ Kim Hạnh tự tới với tư cách khán giả (tên tuổi của chị lớn lắm, BTC không dám mời). Thấy chị, thú thật tôi bất ngờ và hơi hoảng vì chị Kim Hạnh là vai trên tôi xa và hơn tôi mấy cái đầu. Tôi biết nhiều đơn vị doanh nghiệp lớn mời giao lưu chính thức, phong bì khá nặng, chị Kim Hạnh đã từ chối. Nhưng trưa qua, giao lưu xong, gói chả quế + bánh dày ngon nhứt Ông Tạ tôi mạo muội gởi chị, chị đã ăn, khen ngon và để dành một nửa cho cô em của chị ăn tối. Chị sanh ra, lớn lên ở Sài Gòn, sống đúng điệu người Sài Gòn: trọng nghĩa, khinh tài.